ماهواره بر سفیر | هوافضای جوان

ماهواره بر سفیر

در سال ۱۳۸۶ ایران اولین ماهواره بر ساخت خود را به فضا پرتاب کرد و به عنوان نهمین کشور جهان، توانایی قرار دادن ماهواره در مدار با وسیله ی پرتاب ساخته ی خودش را به دست آورد.

برای درک بهتر روند توسعه ی  این ماهواره بر به یک سال قبل یعنی سال ۱۳۸۵ بر می گردیم. ایران در این سال “کاوشگر ۱″ که یک موشک یک مرحله ای بود را بدون ماهواره از دشت کویر در جنوب شرقی استان سمنان به فضا پرتاب کرد. برای روشن تر شدن مفهوم “مشک یک مرحله ای: باید گفت که هر موشک می تواند از چند قسمت که هر قسمت دارای موتور جداگانه است  تشکیل شود. موتور هر کدام از این قسمت ها به ترتیب روشن شده و سوخت هر کدام که تمام شد از دیگر قسمت ها جدا شده و به زمین باز می گردد، این باعث می شود که قسمت بالایی ماهواره بر که ماهواره در آن قرار دارد سبک تر شده و راحت تر به ارتفاعات بالاتر برسد. در اینجا باید اشاره کرد که تکنولوژی ساخت موشک بالستیک و ماهواره بر بسیار به یکدیگر شبیه است و کاوشگر ۱ در واقع بهبود یافته ی موشک شهاب ۳(یک موشک بالستیک با برد متوسط) است.

بعد از یک سال( و اجرای یک پرتاب ناموفق در طول این یک سال) ایران توانست ماهواره بر دو مرحله ای  سوخت مایع خود را به همراه ماهواره ی مکعبی شکل امید که چیزی حدود ۲۵-۲۷ کیلوگرم وزن داشت را در مداری با حضیض (به کوتاهترین فاصله ی یک بیضی از کانون خود، حصضیض می گویند.)  ۲۵۰ کیلومتر قرار دهد. ابعاد و مشخصات هر مرحله ی این ماهواره بر در جدول زیر آمده است:

طول قطر وزن موتورتراست زمان کارکرد
مرحله ی یک ۱۷m ۱.۳۵m ۲۴ ton ۳۲ تن-نیرو ۱۵۰ s
مرحله ی دو ۳.۲m ۱.۳۵m ۳ ton ۳.۴ تن-نیرو ۳۱۲.۵-۳۱۵s

همانطور که در جدول بالا دیده می شود، موتور مرحله ی اول ماهواره بر از قدرت بیشتری برخوردار است و وظیفه ی جدا کردن ماهواره از سطح زمین را بر عهده دارد. قدرت موتور مرحله ی دوم کمتر است اما به خاطر مدت زمان بیشتر فعالیت، نقش مهمی در رساندن ماهواره به مدار مورد نظر را ایفا می کند.

شکل زیر ماهواره بر سفیر را نشان می دهد. برجی که در کنار ماهواره بر می بینید یک سازه ی قابل جمع کردن است که قبل از پرتاب جمع می شود. این سازه به منظور سوخت رسانی و همچنین ایجاد امکان تجهیز ماهواره بر و محموله ی آن به کار می رود.

3

همچنین در فیلم زیر می توانید لحظه ی پرتاب ماهواره بر سفیر را ببینید.

پرتاب ماهواره های سنگین تر و همچنین فرستادن آنها به مدارهای بالاتر نیازمند ماهواره برهای قوی تری است. بهینه ترین راه برای دستیابی به ماهواره برهای قوی تر بهبود ماهواره بر موجود می باشد. این کار به کاهش هزینه و کاهش زمان طراحی منجر می شود. بر همین اساس، نسل های بعدی ماهواره بر سفیر ۱-آ و سفیر ۱-ب هم ساخته شدند. حدود سه سال بعد از پرتاب ماهواره ی امید، ماهواره بر سفیر ۱-آ توانست ماهواره ای به نام رصد که ۱۵ کیلوگرم وزن داشت را به مداری با ارتفاع بیشتر از مدار ماهواره ی امید ببرد. این ماهواره حامل یک دوربین برای عکس برداری از زمین بود.

عضو دیگر خانواده ی ماهواره برهای سفیر، سفیر۱-ب، حامل ماهواره فجر با ۵۰ کیلوگرم وزن بود. دانشمندان مصرف سوخت موتور را نسبت به ماهواره بر سفیر کاهش و وزن محموله را افزایش دادند و همچنین توانستند تراست موتور را به ۳۷ تن برسانند.


6 دیدگاه در ”ماهواره بر سفیر

  • ۱۷ تیر ۱۳۹۴ در ۷:۱۸ ب.ظ
    پیوند یکتا

    متاسفانه ما پول چندانی برای این چیزها نداریم. بدون پول هم تا سال‌ها در همین حد باقی خواهیم ماند. اگر دولت بتونه رشد اقتصادی رو چهار پنج سال دیگه به نزدیک ده درصد برسونه و این رشد را بیش از ده سال حفظ کنه، شاید بتونیم اقتصادمون رو یک تریلیون دلاری کنیم. اون وقت دیگه میریم سراغ مریخ.
    برنامه ی فضایی ایران رو هم کار کنید دیگه…..

    پاسخ
    • ۱۷ تیر ۱۳۹۴ در ۹:۰۱ ب.ظ
      پیوند یکتا

      من هم مثل شما امیدوارم مشکل اقتصادی کشور حل بشه. اما تحقیقات علمی . علی الخصوص برنامه فضایی یک سرمایه گذاری برای رسیدن به همین هدفه. اگر سطح توانمندی کشورمون در حوزه فضایی پیشرفت کنه میتونه تبدیل به یک منبع درآمد برای کشور بشه.
      انشالله مطالب مربوط به برنامه فضایی ایران هم به زودی اضافه میشه.
      در ضمن خوشحال میشیم اگر خوانندگان محترم هم در صورتی که علاقه داشتند مطالب مرتبطشون رو برای ما بفرستند.

      پاسخ
  • ۱۷ تیر ۱۳۹۴ در ۹:۱۷ ب.ظ
    پیوند یکتا

    سلام. ایا سند معتبری هست که انسان موفق شده باشه روی سطح ماه فرود بیاد؟

    پاسخ
    • ۱۹ تیر ۱۳۹۴ در ۱۱:۳۱ ق.ظ
      پیوند یکتا

      سلام
      امریکایی ها مدعی هستند چندبار روی ماه موفق به فرود شده اند و ضمنا مدعی هستند چندبار بدون فرود، تونستند به مدار حول ماه برسند.
      از طرف دیگه روس ها معمولا این مساله رو دروغ میدونند و مدعی هستند همه عکس و فیلم های اون اتفاق توی استودیو روی زمین فیلم برداری شده!
      واقعیت مساله اینه که هردو گروه دلایل قابل توجهی دارند و نمیشه با قطعیت در این موضوع صحبت کرد، ولی به دلایل زیر به نظر میاد امریکایی ها شاید چندبار به ماه نرفته باشند، اما حداقل یک بار این کار رو انجام داده اند:
      ۱. روس ها به دلیل اینکه توی رقابت فضایی از امریکایی ها عقب افتاده بودند انگیزه دروغ گفتن در این مورد رو داشتند
      ۲. فیلم های قدم زدن روی ماه نشون میده جاذبه محل فیلم برداری کمه. این رو میشه از سرعت افتادن اشیا تو فیلم میشه فهمید
      ۳. و….
      یه مقاله در این مورد به زودی منتشر میکنیم

      پاسخ
  • ۱۸ تیر ۱۳۹۴ در ۵:۳۴ ب.ظ
    پیوند یکتا

    سلام
    سایت جالبی بنظر میاد ولی خب اشکالاتی داره

    یه سوال من به مباحث ماهواره علاقه مند هستم ولی دانشی ازش ندارم و فقط از غرور ملی که ایجاد کرده خوشحالم اما میخواستم که دیگر دانشی ازش داشته باشم.حالا میشه درخواست کنم که آموزش فناوری فضایی رو هم انجام بدین. من برخی از کلمات بالا رو نفهمیدم میتونم با خیال راحت اینا رو بپرسم؟

    پاسخ
    • ۱۹ تیر ۱۳۹۴ در ۱۱:۵۰ ق.ظ
      پیوند یکتا

      سلام
      ممنون
      سایت در حال تکمیله و امیدواریم بتونیم هرچه زودتر اشکالات رو مرتفع کنیم.
      قسمت آموزش فضایی هم توی برناممون هست.
      در ضمن خوشحال میشیم اگر در مورد سوالات مربوط به هوافضا بتونیم کمکتون کنیم

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.