عملیات وسخود2 | هوافضای جوان

عملیات وسخود۲

در سال ۱۹۶۵ اتحاد جماهیر شوروی عملیات وسخود۲ را اجرا کرد. در این ماموریت بشر برای اولین بار توانست از فضاپیما پیاده شده و در فضا قرار بگیرد. این عملیات، عملیت ساده‌ای نبود و با مشکلات زیادی هم روبه‌رو شد، اما فضانوردان توانستند ماموریت خود را انجام داده و سالم به زمین برگردند. در ادامه این مطلب جزئیات این عملیات را با هم مرور می‌کنیم.

فضاپیمای وسخود

شکل(۱)فضاپیمای وسخود را نشان می‌دهد.

Voskhod_spacecraft_diagram

شکل(۱)

در واقع این فضاپیما تغییر یافته فضاپیمای تک سرنشین وستوک۱ است که در شکل(۲) قابل مشاهده است. یکی از تفاوت‌های این دو فضاپیما این است که فضاپیمای وسخود توانایی حمل دو سرنشین را دارد.

Vostok_spacecraft

شکل(۲)

اما تفاوت اصلی این دو فضاپیما وجود مسیری به نام ایرلاک(airlock)در وسخود است که این موضوع به خاطر تفاوت ماموریت‌های این دو فضاپیماست. در ماموریت وستوک قرار نبود فضانوردی از فضاپیما خارج شود، اما همانظور که گفته شد هدف اصلی ماموریت وسخود پیاده‌روی فضایی یکی از فضانوردان بود. فشار داخل فضاپیما بر خلاف فشار بیرون، به گونه ای تنظیم می‌شود که فضانوردان بتوانند به راحتی به زندگی خود ادامه دهند، در صورتی که در فضاپیما مثل درهای عادی به محیط خارج باز شود، تنظیمات فشار بهم خورده و برای فضانوردان مشکل‌ساز خواهد بود. بنابراین باید مکانیزمی طراحی می‌شد که این مشکل را برطرف کند. این مکانیزم همان ایرلاک است. در ماموریت وسخود۲ بعد از اینکه ورود و خروج فضانورد انجام شد، ایرلاک از فضاپیما جدا شد. در ورودی(entery hatch)که در سمت مقابل ایرلاک قرار دارد، فقط از بیرون باز می‌شد. بنابراین در صورت بروز مشکل در هنگام فرود فضانوردان نمی‌توانستند از فضاپیما خارج شوند!

پیاده‌روی فضایی و بازگشت به زمین

ماموریت وسخود۲ در ۱۸ مارچ ۱۹۶۵ با پرتاب فضاپیمای وسخود۲ آغاز شد.  برخلاف پیاده‌روی‌های فضایی که امروزه با هدف خاصی(مثلا تعمیر ایستگاه فضایی)انجام می‌شود، در عملیات وسخود۲ هدف اصلی پیاده‌روی فضایی بود، یعنی وظیفه اصلی فضانوردی به نام لئونوف(شکل(۳)) این بود که از فضاپیما خارج شده، یک دوربین بر روی فضاپیما و یک دوربین بر روی لباس فضانوردی خود نصب کرده، از پیاده روی خود و فضاپیما فیلم و عکس بگیرد و برای زمین مخابره کند. این در حالی بود که مردم دنیا به صورت زنده فیلم های فرستاده شده را تماشا می‌کردند.

Leonov-PortraitSm

شکل(۳)

ماموریت به ظاهر ساده لئونوف خیلی خوب پیش نرفت. در ابتدای پیاده‌روی لئونوف متوجه شد که به خاطر اینکه لباسش باد کرده نمی‌تواند به دکمه‌ای که برای عکس گرفتن روی لباسش تعبیه شده بود، دسترسی پیدا کند. لئونوف به داشتن یک دوربین روی فضاپیما اکتفا کرد و به پیاده رویش ادامه داد. بعد از ۱۲ دقیقه، وقتی لئونوف باید پیاده روی خود را به پایان می رساند، فهمید که لباسش آنقدر باد کرده و سفت شده که نمی‌تواند وارد ایرلاک شود. برنامه‌ای برای این مسئله وجود نداشت، بنابراین خودش باید به سرعت تصمیم می گرفت که چه کاری بهتر است. او فشار لباس فضانوردی را تا جایی که بتواند از ورودی ایرلاک عبور کند، پایین آورد و به این صورت توانست خود را به داخل فضاپیما برساند. البته مشکلات هنوز هم ادامه داشت. جدا شدن ایرلاک باعث چرخش فضاپیما شد و همچنین مشکل دیگری باعث شد که سطح اکسیژن کابین به شدت افزایش پیدا کند، زیاد بودن اکسیژن باعث می‌شد که با کوچکترین جرقه‌ای هر دو آتش بگیرند! فضانوردان تلاش کردند تا با افزایش رطوبت فضاپیما این مشکل را برطرف کنند. در هنگام بازگشت به زمین هم مشکلات زیادی ایجاد شد، مثلا مدول مدارگرد(orbiter module)به راحتی از مدول فرود(landing module)جدا نشد و یا سیستم اتوماتیک فرود از کار افتاد و بنابراین فضانوردان مجبور شدند از فرآیند جایگزین دیگری برای بازگشت استفاده کنند. مشکل دیگر افزایش حجم لباس فضانوردان در این فضاپیمای کوچک بود، آنها با ۴۶ ثانیه تاخیر توانستند به صندلی‌های خود بازگشته و مرکز جرم فضاپیما را به حالتی که باید در آن باشد برگردانند. این ۴۶ ثانیه باعث شد که فضاپیما در فاصله ۳۸۶ کیلومتری مکان پیش‌بینی شده و در یک جنگل فرود بیاید. در مکان جدید، به جای همکاران،خرس ها و گرگها منتظر این دو فضانورد بودند!! اما فضانوردان از قبل آموزش‌های لازم برای دوام آوردن در شرایط سخت را دیده بودند. به هر ترتیب گروه نجات با وجود مشکلات بسیار، فضانوردان را پیدا کرده و نجات داد.

عقاب طلایی یا لباس فضایی

در این ماموریت فضانوردان از لباسی با نام عقاب طلایی(Berkut)استفاده کردند. این لباس که در شکل(۴) قابل مشاهده است، فقط در این ماموریت استفاده شد.

شکل(4)

حرکت در این لباس بسیار سخت بود. وزن لباس حدود ۲۰ کیلوگرم و وزن کوله پشتی حدود ۲۱ کیلوگرم بود. کوله پشتی وظیفه تامین اکسیژن مورد نیاز فضانورد برای تنفس و کاهش دما برای ۴۵ دقیقه را برعهده داشت. فضانورد می‌توانست فشار درون لباس را روی مقدار ۰.۴ اتمسفر یا ۰.۲۷ اتمسفر تنظیم کند.

منابع:

http://space.gizmodo.com

https://en.wikipedia.org

 


2 دیدگاه در ”عملیات وسخود۲

  • ۱۴ مرداد ۱۳۹۵ در ۶:۰۰ ب.ظ
    پیوند یکتا

    وسخود یعنی چی؟
    بعدش فیلم ازش نداشتین؟

    پاسخ
    • ۱۵ مرداد ۱۳۹۵ در ۲:۰۰ ب.ظ
      پیوند یکتا

      وسخود به معنای سپیده است.
      ممنون از پیشنهادتون، فیلم رو به متن اضافه میکنیم.

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.