کاوشگرهای فضایی(درس دهم) | هوافضای جوان

کاوشگرهای تحقیقاتی داخل منظومه شمسی(درس دهم)

از درس پیش کمی روند درس ها عوض شد و تو این درس های پایانی می خواهیم به صورت دسته بندی شده درباره انواع ماهواره ها صحبت کنیم و عملکرد مدل های مختلف ماهواره ها رو بهتون معرفی کنیم. به طورکلی یادتون باشه در مورد محصولاتی صحبت می کنیم که با اهداف متفاوت از زمین به فضا پرتاب می شوند. این جلسه نوبت به یکی از پرکاربردترین این ماهواره ها یعنی کاوشگرها می رسه.

به صورت کلی توی سه بخش تلاش میشه تا اولا با تعریف این دسته از محصولات فضایی و کاربری شون آشنا بشید، در قسمت بعد در مورد انواع ماموریت ها و مدل های این کاوشگرها صحبت خواهد شد، در نهایت هم یه سری از معروف ترین کاوشگرها براتون معرفی میشه.

کاوشگرها ماهواره های بدون سرنشینی هستند که معمولا برای انجام تحقیقات و جمع آوری اطلاعات به فضا پرتاب می شوند. میشه ادعا کرد که عمده هدف این کاوشگرها همونطور که از اسمشون پیداست فعالیت علمی-تحقیقاتی بر روی سیاره ها و به طورکلی اقمار منظومه شمسی هست و کارکرد دیگه ای ندارند. به عبارت دیگه فاش کردن راز سیاره های منظومه شمسی مهم ترین دلیل ساخت و پرتاب این نوع از ماهواره هاست.

prob2

کاوشگرها رو میشه به دو دسته مختلف دسته بندی کرد. دسته ای از کاوشگرها برای فرود روی سطح سیاره مورد بررسی طراحی می شوند و دسته ای تنها ماموریت دارند خودشون رو در مدار سیاره هدف قرار بدهند و عملیات تحقیقاتی خودشون رو از بالا انجام بدهند. با وجود این دسته بندی، مجموعه از تجهیزات معمولا در همه کاوشگرها یکسان هست.

prob8

تجهیزات ارتباطی برای برقراری تبادل اطلاعات با مرکز زمینی ماهواره، تجهیزات تعیین و کنترل وضعیت برای ناوبری در فضا، تجهیزات کاوش مانند دوربین نقشه برداری برای بررسی و اکتشاف  و تجهیزات تامین انرژی از جمله این ها هستند. مسلما کاوشگرهایی که توانایی فرود بر روی سطح سیاره رو دارند، بیشتر مجهزند. مثلا برای بررسی ساختار شیمیایی خاک و ذرات موجود در سیاره از اون جایی که امکان انتقال نمونه آزمایش به زمین نیست، نیاز به اسنکرهایی است که بعد از ارزیابی نمونه، اطلاعات رو به زمین مخابره کنه.

prob4

ساخت و پرتاب کاوشگرها هم زمان با شروع جنگ سرد آغاز شد و ماه به دلیل نزدیکی به زمین اولین هدف کاوشگرهای فضایی شد. کاوشگر روسی Luna1 نتونست ماموریت خودش را کامل انجام بده و در ادامه Luna2 در مسیر فرود روی سطح ماه دچار سانحه میشه. اما در نهایت Luna3 تونست خودش رو در مدار ماه گرد قرار بده و از سمت دیگر ماه که از زمین قابل رویت نیست عکس بگیره. پروژه Luna که از سال ۱۹۵۹ شروع شده بود، به همین جا ختم نشد و تا سال ۱۹۷۶ با ماموریت های مختلف ادامه پیدا کرد.

Luna 3 was a Soviet spacecraft launched in 1959, the third space probe to be sent to the neighborhood of the moon

در ادامه سیاره هایی بسیار داغ زهره و عطارد هم هدف این کاوشگرها شدند. این بار هم روس ها پیش قدم شدند و کاوشگر venera  فعالیت خودش رو روی زهره از سال۱۹۶۲ شروع کرد. اما هر بار در مسیر رسیدن به سیاره زهره مشکلی مانع از کامل شدن ماموریت میشد تا نهایتا در چهارمین تجربه، یعنی venera 4، در سال ۱۹۶۷ برای اولین بار وارد جو سنگین و متراکم این سیاره شد و فقط تونست ۵۳ دقیقه فشار و دمای بالای زهره رو تحمل کنه، اما همین زمان برای مخابره اطلاعات جمع آوری شده به زمین کافی بود.

prob6

پروژه venera تا شانزدهمین کاوشگر هم  ادامه پیدا کرد. در هفتمین تلاش، کاوشگر اطلاعاتی از سطح سیاره زهره به زمین مخابره کرد و در سال ۱۹۸۱، مدل های ۱۳ و ۱۴ خاکش رو  بررسی کردند. در سال ۱۹۸۳ که آخرین مدل این کاوشگر فرستاده شد، با استفاده از تجهیزات راداری که داشت تونست از مدار قطبی سیاره زهره نقشه برداری کنه. بررسی به روی زهره با پروژه mazlan آمریکایی ها تکمیل شد و دقیق ترین عکس های مربوط به زهره با این کاوشگر گرفته شده است.

prob7

سیاره عطارد هم به عنوان نزدیک ترین سیاره به خورشید از این کاوشگرها بی نصیب نموند و ناسا پروژه ای به نام marine تعریف کرد تا طی اون سیاره های عطارد، زهره و مریخ رو بررسی کنه. نهایتا در marine 10 نوبت به بررسی عطارد رسید. این برای اولین بار بود که فضاپیمایی برای تحقیق به سمت عطارد فرستاده میشه. با کمک تجهیزات عکس برداری که داشت، عکس های مربوط به سیاره عطارد رو به زمین ارسال کرد. این پروژه در سال ۱۹۷۳ انجام شد و دو سال بعد ارتباط با اون قطع شد اما گفته میشه هنوز در مداری به دور خورشید در حال گردش است.

prob1

در درس بعدی بیشتر در مورد کاوشگرها و ماموریت های اون ها صحبت خواهد شد و کاوشگرهایی که به سمت خارج منظومه شمسی حرکت کرده اند و در مسیرشون مریخ، مشتری و زحل رو بررسی کردند رو معرفی می کنیم.


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.