موشک کروز تام هاوک | هوافضای جوان

موشک کروز تام هاوک (BGM-109 Tomahawk)

موشک تام هاوک (تاماهاک) بی جی ام-۱۰۹ (BGM-109 Tomahawk)، موشکی قدرتمند که ابتدا قرار بود از زیر دریایی شلیک شود و ماموریت های اتمی انجام دهد اما توانایی های خوب این موشک باعث شد هم روی زمین و هوا هم عرض اندام کند. تام هاوک یک موشک کروز مادون صوت، دور برد و ارتفاع پایین که قادر است از زیردریا، روی دریا، روی زمین و از آسمان هم شلیک شده و اهداف زمینی خود را نابود سازد. بنابراین تام هاوک یک موشک چند منظوره سطح به سطح و هوا به سطح است. ناوبری بسیار پیشرفته این موشک، آن را به یک جنگ افزار بسیار خاص، انعطاف پذیر و قابل اطمینان مبدل ساخته است.

BGM-109_Tomahawk_Ship-launched_Cruise_Missile (1)

نمونه اولیه تام هاوک در یک موزه

این موشک در دهه ۱۹۷۰  توسط شرکت جنرال داینامیکس آمریکا طراحی شد ولی بعدها نمونه های مختلفش توسط شرکت های دیگری تولید شد و هم اکنون هم توسط شرکت ریتون در حال تولید می باشد. تام هاوک بر حسب نوع ماموریتش به چند نمونه اصلی تقسیم بندی می شود:

  • BGM-109A: تهاجمی هسته ای
  • BGM-109C و  BGM-109D: تهاجمی زمینی
  • RGM/UGM-109B: تهاجمی ضد کشتی

خانواده این موشک اعضای دیگری ای هم دارد که یا هنوز عملیاتی نشدن و یا از خدمت خارج شدند.

وزن تام هاوک ۵/۵۶ متری حدود ۱۴۴۰ کیلوگرم است و اگر به آن بوستر (پرتابگر کمکی) هم اضافه شود طولش به ۶/۲۵ متر می رسد. قطر و طول بالهای این موشک هم به ترتیب ۰/۵۲ و ۲/۶۷ متر می باشد. داشتن بال از ویژگی های اصلی یک موشک کروز است چون این نوع موشک ها مثل یک هواپیما به صورت افقی پرواز می کنند البته برخوردشان به هدف می تواند به صورت عمودی هم انجام گیرد.

تام هاوک کلاهک های مختلفی مثل انفجاری، خوشه ای و هسته ای را با توجه به نوع هدف می تواند با خودش حمل کند وزن استاندارد این کلاهک ۴۵۰ کیلوگرم بوده که می تواند جهنمی از آتش را بر روی هدفش ایجاد کند. برد نمونه های جدید این موشک راهبردی به ۲۵۰۰ کیلومتر رسیده است. بنابراین اهداف بسیاری از پایگا های مختلف تحت تیررس این موشک قرار می گیرند.

b-52-aircraft-releasing-an-tomahawk-air-launched-cruise-missile-dec-6-1979

لحظه رها سازی تام هاوک از بمب افکن B52

UGM-109_hits_target_on_San_Clemente_Island_1986

عملکرد تام هاوک بر فراز یک هدف تمرینی

موتور این موشک یک موتور توربوفن بوده که قادر است سرعت موشک را به ۸۸۰ کیلومتر بر ساعت برساند. البته این موتور برای فاز پروازی کروز یا پرواز افقی مورد استفاده قرار گرفته و برای شلیک و شروع پرواز از یک موتور سوخت جامد کوچک که وظیفه اوج دادن اولیه به موشک را دارد استفاده می شود و به نوعی یک موتور کوچک شتاب دهنده است که به آن بوستر می گویند. از بوستر ها در جاهای دیگری ایمثل شتاب دادن اولیه به پهپادها هم استفاده می شود.

بالهای تام هاوک همانند اکثر موشک های دارای محفظه قابلیت جمع شوندگی دارد که بلافاصله پس از پرتاب باز خواهد شد.

Capture1

پرتابگر زمینی موشک تام هاوک

بارگزاری تام هاوک روی شناور (به اندازه این موشک دقت کنید)

Capture2

نمایی از تام هاوک در حالت های مختلف – از آمادگی برای شلیک تا اصابت

تام هاوک ها از سامانه های های مختلفی برای هدایت و ناوبری استفاده می کند. پس از اینکه مختصات هدف در کامپیوترش ثبت شد به سوی هدف شلیک می شود. سامانه هایی براساس جی پی اس، اینرسی، DSMAC و ترکام وظیفه هدایت موشک را برعهده دارند. به این صورت که ابتدا موشک مسیر اصلی خود را براساس جی پی اس یا اینرسی طی کرده و سامانه ترکام با استفاده از دوربین خاص خود ویژگی ها و عوارض سطح زمین را پردازش می کنند و این تصاویر را با تصاویری که از قبل در حافظه موشک وجود دارد مطابقت داده شده و مسیر دقیق را تشخیص و آن را با دقت دنبال می کند. سامانه DSMAC نیز با عملکردی تقریبا مشابه و با پردازش تصاویر زیر موشک و مطابقت دهی آن، مسیر حرکت موشک را تعیین می کند.  البته باید حدس زده باشید که این دو سیستم در محیط هایی مثل دریا و بیابان که هیچ عوارضی ندارند و همه جای آن ها شبیه هم هست، ناتوان اند. به همین دلیل سامانه های مکمل دیگری مثل جی پی اس و … نیز در کنار آنها استفاده می شود. مثلا وقتی موشک از دریا شلیک شود سامانه جی پی اس فعال شده و موشک را به سمت هدف هدایت کرده و وقتی موشک به خشکی رسید، ترکام یا DSMAC سامانه اصلی هدایت خواهد بود و با دقت بالایی مسیر رسیدن به هدف رو برنامه ریزی خواهد کرد. بنابراین تام هاوک براحتی می تواند در مسیر هایی غیر مستقیم حرکت کند و حتی دور بزند و تغییر ارتفاع دهد.

Capture5

شماتیکی از نحوه عملکرد سامانه های هدایت DSMAC و TERCOM

Untitled

شماتیک از نحوه عملکرد ماموریتی تام هاوک

8C8779628-130828-coslog-tomahawk3-845p.blocks_desktop_medium

نحوه پردازش عوارض زمین و مسیر یابی توسط دوربین های ویژه و کامپیوتر موشک (دوربین پردازشی در محل دیگری غیر از دماغه قرار دارد)

نمونه های جدید تام هاوک بسیار پیشرفته تر شده اند. به عنوان مثال میتوانند مختصات بیش از ۱۵ هدف رو در حافظه خودشان ذخیره کنند. مثلا در یک نبرد، فرمانده تصمیم میگیرد موشک را به سمت هدفی در شرق شلیک کند اما به دلایلی ناگهان تصمیم عوض شده و هدفی در شمال انتخاب می شود و موشک مسیر خود را براحتی می تواند به سمت شمال تغییر دهد. تام هاوک براحتی قادره بر بالای هدفش پرواز کرده و اگر نیاز باشه به صورت دستی و با استفاده از ماهواره کنترل گردد. نمونه تاکتیکی تام هاوک می تواند ورودی ها و مختصات مورد نظر هدف خود را از شبکه بزرگی از جنگ افزارهای زمینی و هوایی دریافت و خود را با آنها تطبیق دهد.

Ohio-class_submarine_launches_Tomahawk_Cruise_missiles_(artist_concept)

شماتیک پرتاب موشک از زیردریایی

000-TLAM-600-015

لحظه خروج از آب تام هاوک پس از شلیک از زیردریایی

Tomahawk_kiss_of_death1021

لحظه اصابت به یک کشتی (به ارتفاع برخورد دقت کنید)

تام هاوک در نبردهای واقعی مختلفی شرکت کرده و همیشه مهره تاثیرگذاری در نبردها بوده است. به عنوان مثال در جنگ ۲۰۱۱ لیبی، بیش از ۱۲۰ تام هاک توسط دولت های متجاور انگلیس و آمریکا مورد استفاده قرار گرفت. همچنین در جریان تجاوز به خاک عراق در سال ۲۰۰۳، بیش از ۸۰۰ فروند از این موشک به سمت این کشور شلیک شد. استفاده در جنگ های دیگری نظیر جنگ خلیج فارس، جنگ بوسنی، جنگ افغانستان، جنگ یوگوسلاوی و … بخشی از حضور این موشک کروز در نبردها بوده است. جالب است بدانید که بعضی از تام هاوک های استفاده شده در این جنگها بنا به دلایلی درست عمل نمی کرد و تکه های آن در بازار سیاه به فروش می رفت. کشور چین یکی از خریداران اصلی این تام هاک بود و از تکنولوژی آن در صنعت موشکی خود استفاده زیادی کرد.

bgm-109-f-14-tomcat-2502489-1600x1200

نمایی زیبا از پرواز تام هاوک در کنار جنگنده افسانه ای اف-۱۴

آخرین ماموریت های واقعی تام هاک مربوط به جنگ سوریه می باشد. در سال ۲۰۱۷ نیروی های متجاوز آمریکایی به دلایل اثبات نشده ای یکی از پایگاه های ارتش سوریه با نام شعیرات را با ۵۹ موشک تام هاوک هدف قرار دادند. این موشک ها از ناوچه های جنگی حاضر در دریای مدیترانه به خاک سوریه شلیک شدند. گفته می شود ارتش روسیه با هواپیماهای جنگی خود در سوریه، ۳۶ فروند از این موشک ها را پیش از برخورد با هدف نابود کرده است. پدافند ارتش سوریه نیز در این عملیات دفاعی شرکت کرده بود. یک سال بعد مجددا حمله دیگری این بار با حضور دو کشور متجاوز فرانسه و انگلیس و به فرماندهی آمریکا علیه اهداف در سوریه انجام پذیرفت. در این تجاوز ۶۶ موشک تام هاوک به اهدافی مربوط به ارتش سوریه شلیک شد. این حملات پس از آن صورت می گرفت که تروریست ها ضعیف و درمانده می شدند و از سردمداران خود درخواست کمک می کردند.

لحظه شلیک تام هاوک از روی شناورهای جنگی در حمله به پایگاه هوایی سوری

موشک های کروز خا ۵۵ و ۳ام۵۴ کلاب رقبای روسی این موشک می باشند. البته در کشورمان نیز موشک سومار بر مبنای خا ۵۵ توسعه پیدا کرده که ویژگی های بسیار قابل توجه و استراتژیکی دارد.

 

مشخصات موشک کروز تام هاوک بی جی ام-۱۰۹
سال ساخت نوع موتور مراحل موتور برد وزن کلاهک وزن پرتاب طول قطر
۱۹۷۰ توربوفن + بوستر حداکثر ۲۵۰۰ کیلومتر ۴۵۰ کیلوگرم حداکثر ۱۶۰۰ کیلوگرم  ۲۵/۶ متر ۵۲/۰ متر

 

 

7 دیدگاه در ”موشک کروز تام هاوک (BGM-109 Tomahawk)

  • ۲۶ تیر ۱۳۹۴ در ۸:۱۹ ق.ظ
    پیوند یکتا

    هوایی جون! یکم بی سلیقه نیستی؟ دانشنامت اصلا دارای الگو برای گذاشتن عکس نیست.
    خداییش تفاوت رو بین دو سه صفحه ی اخیر دانشنامت ببین.
    یه وقت منو حذف نکنی حالا!
    جنبه داشته باش.
    انتقاده!

    پاسخ
    • ۱ مرداد ۱۳۹۴ در ۴:۵۲ ب.ظ
      پیوند یکتا

      دوست عزیز اینجا مکان خوبی برای تبلیغ یک سایت نیست و ضمناً تهمت کپی کار بودن هم روش مناسبی نیست.
      به پاسخ نظر آقای تارخ ذیل همین پست ارجاعتان می دهم.

      پاسخ
  • ۲۶ تیر ۱۳۹۴ در ۴:۰۲ ب.ظ
    پیوند یکتا

    با سلام و احترام

    من نویسنده ی دو مطلب اخیری هستیم که شما آقای فعال از آن کپی کردید.میدو نید من برای خا ۵۵ چقدر حرف شنیدم تا مطلب به ثمر نشست؟ شما بایستی از مدیریت جنگاوران اجازه می گرفتید. به چه قیمتی شما پر بازدید بشید.من به این ساعت از شما و همه کسانی از کارهام کپی میکنن

    پاسخ
    • ۱ مرداد ۱۳۹۴ در ۴:۴۹ ب.ظ
      پیوند یکتا

      سلام دوست گرامی
      متن فوق در مورد موشک تام هاوک براساس منابع معتبر اینترنتی و همچنین بخش عمده ای از آنها براساس دانش علمی و فنی نویسندگان گردآوردی شده و مانند متن شما صرفا یک ترجمه نیست (که این نکته با نگاهی ساده و اجمالی قابل تشخیص است.) همچینن عکسهای انتخابی ما بعضا از مراجعی مانند ویکی پدیا یا براساس یک جستجوی ساده در گوگل استخراج شده و سعی ما انتخاب جالبترین عسکها بوده است.
      نویسندگان هوافضای جوان برای جمع آوری و گردآوری بهترین مطالب و علی الخصوص عکسهای دانشنامه ها، ساعت ها وقت صرف می کنند تا بهترین ها انتخاب شود، چون می دانیم خوانندگان جوان ما لایق بهترین ها هستند.
      قضاوت در این خصوص را به خوانندگان واگذار می کنیم:
      لینک مقاله ویکی پدیا انگلیسی:
      https://en.wikipedia.org/wiki/Tomahawk_(missile)

      لینک عکسهای انتخاب شده در گوگل:
      https://goo.gl/TGCfQA

      ذکر این نکته لازم است که درج لوگو یا عنوان در زیر یک عکس (کاری که سایت شما در انتشار مطالبتان انجام داده است) صرفا به این دلیل انجام می پذیرد که نشان دهد آن عکس توسط آن سایت گرفته شده یا در انحصار آن سایت است و وب سایت نوپای جنگاوران در اقدامی عجیب، کلیه عکسهای نظامی موجود در وب سایت های مرجع را با درج عنوان Jangavaran، به نام خودش ثبت کرده است که این موضوع در فضای وب و رسانه، اقدامی غیرحرفه ای و مردود است.

      پیروز و موفق باشید

      پاسخ
      • ۱۹ اردیبهشت ۱۳۹۵ در ۸:۰۸ ب.ظ
        پیوند یکتا

        با سلام
        بنده هم با این نظر موافقم ،صرف درج لوگو و استفاده از مطالب با ماخذ مشترک نمیتوانید دیگران را متهم به کپی برداری بکنید
        مگه سایت های دیگه برای انتشار مقالاتشون بودجه تحقیقاتی گذاشتن یا برای درج عکس هاشون عکاس و اکیپ استخدام کردن !!؟؟
        جقدر این نوع اظهار نظرات وقیحانه و زشت است ،
        هر وقت آقایان زحمتی بجز ^کپی برداری از سایت های مرج و تحقیقاتی بنام دنیا و اعمال نظرات شخصی^
        به خودشون دادن ، اونوقت میتونن دیگری رو به کپی برداری متهم کنند،

        پاسخ
  • پینگ‌بک: موشک کروز | هوافضای جوان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.