ایستگاه‌های فضایی روسیه (شوروی) | هوافضای جوان

ایستگاه‌های فضایی روسیه (شوروی)

کسب اطلاعات جدید از فضای خارج از جو و اعماق فضا از موضوعاتی بوده که سابقه آن به بیش از نیم قرن می‌رسد. پرتاب ماهواره‌هایی با ماموریت‌های مختلف با استفاده از موشک‌های ماهواره بر اولین تلاش‌های بشر برای تسخیر فضای خارج از جو  بشمار می رود. ماهواره اسپوتنیک-۱ ساخت اتحاد جماهیر شوروی و اکسپلورر ۱ساخت ایالت متحده آمریکا از اولین‌های این تلاش علمی بزرگ هستند که در سال‌های ۱۹۵۸-۱۹۵۷ به طور رسمی به فضا پرتاب شدند. پرتاب این دو ماهواره شروعی بود بر یک رقابت فضایی بزرگ که در سالیان پس از آن نتایج ارزشمندی را در پیشرفت علوم مربوطه به همراه داشت. پس از تسخیر موفق فضا، برنامه‌های متنوعی توسط کشورهای مطرح در این زمینه ارائه می شد که هدف بیشتر آنها حضور بلند مدت در فضا بود.

 

mir

جزئیات برنامه ایستگاه‌های فضایی روسیه از سال ۱۹۶۰ تا ۲۰۰۰

 

به طوری کلی ایستگاه‌های فضایی ساخت شوروی/روسیه را می‌توان در سه نسل دسته بندی کرد:

نسل اول

 نسل اول ایستگاه‌های فضایی در سال‌های ۱۹۷۷-۱۹۶۴ در شوروی شکل گرفت. نسل اول فضاپیماها دارای یک درگاه الحاق یا عرشه‌ی فرود بودند و قابلیت سوخت‌گیری و استفاده‌ی مجدد را نداشتند. این ایستگاه‌ها بدون سرنشین به فضا پرتاب شده  و سپس فضانوردان در پرتاب‌های جداگانه‌ای به فضا رفته و در آن ساکن می‌شدند.

soyuz-10_salyut

سالیوت ۱

نسل دوم

نسل دوم ایستگاه‌های فضایی همانند نسل اول بودند با این تفاوت که با دو درگاه برای اقامت طولانی طراحی می‌شدند. این نسل از ایستگاه‌های فضایی، اقامت در فضا را از کوتاه مدت به دراز مدت توسعه دادند معمولاً فضاپیماهای روسی به کمک فضاپیمای سایوز به این ایستگاه‌ها ملحق می‌گردیدند. در آن زمان دو نوع از ایستگاه‌ها ساخته شد یکی آلماز که برای اهداف نظامی پیش بینی شده بود و دیگری سالیوت که جهت اهداف عمومی در نظر گرفته شده بود؛ اما روس‌ها هر دو نوع را برای فریب دادن غربی‌ها سالیوت نامیدند. مهندسان روسی ایستگاه‌های زیادی از نوع آلماز طراحی و تکمیل کردند تا این که رهبران شوروی اهداف پروژه‌ی ایستگاه‌های فضایی را به سمت مصارف عمومی هدایت نمودند. فعالیت بر روی فضاپیماهای لجستیکی – ترابری تغییر پیدا کرد و فضاپیمای سایوز ساخته شد تا بتواند انتقال فضانوردان را به ایستگاه فضایی محقق سازد. اولین سری از این ایستگاه‌های بدون سرنشین در ۱۹ آوریل ۱۹۷۱ با موشک حامل پروتون در مدار قرار گرفت.

soyuz-t-14_salyut-7_2

سالیوت ۷ و فضاپیمای سایوز متصل به آن

 

در ایستگاه‌های نسل دوم عرشه‌ی انتهایی ایستگاه باز می‌شد و سپس سرنشینان ایستگاه آن را بصورت دستی می‌بستند. انتقال سوخت به ایستگاه بصورت خودکار و توسط فرماندهی زمینی انجام می‌پذیرفت. عرشه‌ی دومی برای اقامت طولانی فضانوردان در نظر گرفته شده بود که می‌توانست پذیرای بازدیدکنندگان نیز باشد. بازدیدکنندگان اغلب فضانوردان و محققان روسی و کشورهای بلوک شرق سابق بودند. ولادیمیر ریمیک از چکسلواکی اولین فضانورد غیرآمریکایی و شوروی بود که از سالیوت ۶ در ۱۹۸۷ بازدید کرد.

در شکل زیر شماتیکی از ایستگاه‌های فضایی سالیوت و آلماز آورده شده است. همانطور که مشاهد می‌کنید با گذشت زمان ایستگاه‌ها بزرگتر شده‌اند.

 

857903e22e36910a18eb42e6cf3db3a4

برنامه‌های سالیوت و آلماز

نسل سوم

در ادامه برنامه‌های فضایی روسیه که به طور منظم در حال اجرا و پیاده سازی بود، برنامه کلانی با عنوان میر و در ادامه برنامه موفق سالیوت توسط شوروی در فبریه ۱۹۷۶ به طور رسمی مطرح گردید. این برنامه فضایی که با هدف حضور طولانی به مدت پانزده سال و با بهره‌گیری از نفرات بیشتر در یک ایستگاه فضایی بزرگ و قابل توسعه ارائه گردیده بود در فبریه سال ۱۹۸۶ توسط موشک به فضا پرتاب شد. میر به عنوان نسل سوم ایستگاه‌های فضایی روسیه شناخته می‌شود.

momsonmi

ایستگاه فضایی میر

 

با فروپاشی شوروی، روسیه به علت هزینه‌های بالای برنامه‌های فضایی، نمی‌توانست برنامه جدیدی را در دستور کار قرار دهد. به همین خاطر با تجربیات بدست آمده از ایستگاه‌های فضایی پرتاب شده، ایستگاه فضایی بین المللی با همکاری مشترک و سرمایه گذاری روسیه و آمریکا طراحی گردید و هم اکنون نیز در فضا حضور دارد.

 

iss_size_comparison_1200x700_rk2011

ایستگاه‌های فضایی روسیه در کنار ایستگاه فضایی بین المللی و فضاپیمای شاتل (مقیاس‌ها غیر واقعی است)

 

منبع:

https://www.wikipedia.org/


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.