جت آموزشی کوثر 88 | هوافضای جوان

جت آموزشی کوثر ۸۸

وظیفه اصلی جت‌های آموزشی آموزش خلبان‌های جوانی است که در آینده قرار است با هواپیماهای اصلی خود پرواز کنند. نمونه‌های مختلفی از این جت‌ها در تمامی نیروهای هوایی دنیا وجود دارد و تشخیص آنها از سایر هواپیماها ممکن است کمی مشکل باشد اما اگر کمی به پیکربندی آنها دقت کنید، مشخصاتی می‌بینید که می‌تواند در تشخیص وظیفه آن‌ها به شما کمک کند. جت‌های آموزشی معمولا جثه کوچکی داشته و دو نفره هستند و همچنین بال‌هایی با عقب روندگی (سوئیپ) کم و آسمانه (کانوپی) نسبتا بزرگ از دیگر ویژگی‌های آنهاست.


توجه مهم

جت آموزشی کوثر ۸۸ متفاوت از جنگنده کوثر می باشد. جنگنده کوثر پروژه ای بر مبنای پلتفرم جنگنده اف-۵ می باشد که تمامی زیر سامانه های نوین آن به صورت کاملا بومی طراحی و ساخته شده و بستری برای توسعه و بومی سازی زیر سامانه های کاربردی می باشد

در هر حال نامگذاری دو پروژه با عناوین یکسان، موضوعی تعجب برانگیز می باشد


در کشورمان از آغاز شکل گیری نیروی هوایی در سال‌های دور، هواپیماهای مختلفی وظیفه آموزش خلبان‌ها را بر عهده داشتند. آموزش اولیه بعضی از خلبان‌های نیروی هوایی نیز در خارج کشور انجام می‌شد. سال‌ها پس از انقلاب، تجربه جنگ تحمیلی و وجود تحریم‌های بین المللی مانع تامین و خرید هواپیمای مورد نیاز برای نوسازی ناوگان نیروی هوایی از خارج بود، از این رو ضرورت داشتن جت‌های آموزشی و خودکفایی در این زمینه مورد توجه قرار گرفت. تغییراتی بروی جنگنده اف-۵ به منظور راهکاری موقت و توسعه طرح‌های جدیدی مانند جت‌های درنا، تندر، تذرو۱ و ۲ و شفق در دهه ۷۰ تا اواسط دهه ۸۰ شمسی در دستور کار قرار گرفته بود. متاسفانه این طرح‌ها به دلیل مشکلات فنی، توسعه‌ای و مدیریتی متعدد در ارائه یک محصول موفق، عملا شکست خوردند. اما تجربیات بدست آمده از آنها سرآغاز پروژه جدیدی به نام کوثر ۸۸ در اواخر دهه هشتاد شد. پروژه‌ای که به دلیل نوع اجرای آن امیدهای زیادی در به ثمر نشستن آن وجود داشت و همچنان نیز وجود دارد.

1843612

جت های تذرو و جت درنا در نمایشگاه هوایی

خبر شروع پروژه‌ای به نام کوثر ۸۸ در سال‌های ابتدایی دهه جاری در رسانه‌ها منتشر شد و شمارش معکوس برای معرفی و رونمایی از آن آغاز شد. این شمارش در فروردین ۹۶ پایان یافت و کوثر ۸۸ پس از گذر هفت سال توانست آسمان آبی را از روی زمین ببیند و برای پر گشودن در آن لحظه شماری کند. کوثر طی مراسمی از آشیانه ساخت بیرون آمد. هواپیمایی با ویژگی‌های مثبت که در نگاه اول جلب نظر می‌کرد. اما کوثر ۸۸ همانند سایر هواپیماهای دنیا ابتدا لازم است در فرایند تست‌های مختلفی قرار گیرد. تست‌های زمینی سامانه‌ها، موتور و در پایان تست‌های پروازی مختلف، بخشی از مراحل طراحی خواهد بود که طی یک برنامه ریزی به انجام می‌رسد و سپس اصلاحات لازم انجام می‌شود. بنابراین حداقل چند سال تا عملیاتی شدن کوثر زمان نیاز است.

کوثر ۸۸ هنگام رونمایی و خروج از آشیانه ساخت

نمایی از کوثر ۸۸ که خروجی موتور، فلپ و سطوح کنترل به خوبی نمایان است

نمایی از دماغه و ورودی موتورها؛ ارابه فرود دماغه بنظر برای ایجاد فضای بیشتر برای جانمایی زیرسامانه ها به کنار برده شده

بنا به اعلام رسانه‌ها، طراحی این جت در یکی از مراکز تخصصی سازمان صنایع هوایی وزارت دفاع انجام گرفته است. مرکزی تخصصی که کارشناسان آن به طور کامل به دانش روز و چرخه طراحی تا ساخت هواپیما مسلط هستند. موضوعی که در برخی از پروژه‌های مشابه در سایر مراکز تا حدی کمتر دیده شده است. به گفته مدیران این پروژه، حدود ۵۰۰ نفر در طی این بازه زمانی در پروژه کوثر ۸۸ مشارکت داشته و شرکت‌های خصوصی نقش قابل توجهی در آن ایفا کرده‌اند. این موضوع نشانه‌های خوبی از شکل گیری کاربردی دانش علمی و فنی طراحی با بکارگیری همه پتانسیل‌های موجود در کشور است. تعامل های فناورانه هدفمند براساس تکنولوژی های موجود در کشور در کنار مشارکت های خارجی، یکی از الگوی های مهم توسعه در صنایع های هایتک می باشد. الگویی که صاحبان فناوری در دنیا سالیان درازی است که توجه ویژه به آن داشته اند.

photo_2017-04-19_18-08-12

مدل کوچک جت کوثر روی دستگاه پیشرفته سنجش خواص جرمی (گشتاور ماند – ممان اینرسی)

%da%a9

تست های پروازی نمونه کوچک جت کوثر و پرواز به کمک پرتابگر

کوثر ۸۸ در نیمه دوم سال ۹۶ بخشی از تست های زمینی خود را با موفقیت پشت سر گذاشت و کلیپی از این تست های مهندسی در نمایشگاه ماکس ۲۱۰۷ روسیه در غرفه مربوط به کشورمان برای اولین بار به نمایش گذاشته شد.

ماکت جت آموزشی کوثر در نمایشگاه ماکس

تصاویر منقطعی از کلیپ نمایش داده شده از تست های زمینی کوثر در نمایشگاه ماکس ۲۰۱۷ روسیه (منبع عکس: military.ir)

در تصاویر پخش شده از رسانه ها، کابین عقب و جلو جنگنده کوثر دارای نمایشگرهای پیشرفته ای هستند که در هواپیماهای بروز دنیا از آنها استفاده می شود. این امر نشان دهنده قابیلت های ویژه جنگنده های ارتقا داده شده ی نیروهای مسلح می باشد. کوثر ۸۸ نیز از این قابلیت های نوین در هدایت و کنترل یکپارچه مدیریت پرواز بهره خواهد گرفت.

%da%a9-2

سامانه های اویونیک پیشرفته در کابین عقب و جلو “جنگنده کوثر” که بر روی کوثر ۸۸ نیز پیاده سازی خواهد شد

جنگنده روزآمد سازی شده کوثر بر پایه اف-۵

وزن برخاست جت آموزشی کوثر ۶۱۸۰ کیلوگرم بوده و احتمالا موتور این جت نخستین موتور توربوجت ملی (اوج) است که نمونه بومی سازی شده یک موتور خارجی می‌باشد. برد ۱۵۰۰ کیلومتری و قابلیت طول باند کم نشست برخاست از دیگر مشخصات این هواپیما می باشد. این جت بومی علاوه بر آموزش می‌تواند به صورت یک جنگنده رزمی سبک یا پشتیبانی هم ایفای نقش کند و مطمئنا با مدیریت کارآمد، مقدمه‌ای برای ورود کشورمان به عرصه طراحی و ساخت جنگنده های سنگین‌تر خواهد بود.

1395053110333015184384910

موتور توربوجت ملی اوج

متاسفانه شاهد هستیم برخی افراد با نگاه ژورنالیستی و نداشتن تخصص کافی در علوم هوافضا، این هواپیما را نمونه کپی برداری شده از چند نمونه جت غربی و شرقی می دانند. این موضوع همانند آن است که گفته شود هواپیماهایی مثل ایرباس ۳۲۰ و بوئینگ ۷۳۷ از روی یکدیگر کپی سازی شده اند! همانطور که می دانید هواپیماهای هر رده اعم از نظامی یا غیرنظامی که ماموریت و عملکردی مشابه دارند از لحاظ ظاهری نیز به یک پیکربندی تثبیت شده می رسند. در حقیقت این مسئله از نکات جالب علوم هوافضاست که وسایل پرنده در یک پیکربندی دارای حداکثر کارایی می باشند و شرکت ها مستقلا به این پیکربندی ها می رسند. اگرچه الگو گرفتن و استفاده از تجربیات یکی از مسائل متداول در علوم مهندسی می باشد.

 

 

مشخصات فنی:

تعداد خدمه: ۲ نفر
طول دهانه بال: ۱۱ متر
ارتفاع: ۴/۷ متر
وزن خالی: ۴۶۰۰ کیلوگرم
حداکثر وزن برخاست: ۶۱۸۰ کیلوگرم
موتور: احتمالا توربوجت ملی اوج (مهندسی معکوس موتور J85)

مشخصات عملکردی:

سقف پروازی: ۱۱ کیلومتر
برد: ۱۵۰۰ کیلومتر
مداومت پروازی : ۹۰ دقیقه
طول باند برخاست (سطح دریا) : ۸۰۰ متر

 

سخنی با منتقدان گرامی:

اصولا صنعت هوا و فضا برآیندی از مجموعه صنایع پیشرفته و تکنولوژیک یک کشور می باشد. بنابراین با نگاهی به کشورهای صاحب فناوری های هوایی و فضایی خواهیم دید که علاوه بر این صنعت در حوزه های دیگر هم حرفهای زیادی برای گفتن دارند. سابقه این صنعت در بعضی از این کشورها از یکصد سال شروع و تا به کمتر از سی سال می رسد. اما کشورهای با سابقه کمتر توانستند علاوه بر رفع نیازهای خود، محصولاتی تجاری را ارائه داده و در صف بزرگان حرکت کنند و حتی برای آنها چالش آفرین باشند. اما آنها چگونه راهی بسیار طولانی را در عرض چند دهه طی کرده اند؟ پاسخ خیلی دشوار نیست، “تعامل فناورنه مبتنی بر الگوها و مدل های موفق مدیریت و توسعه تکنولوژی”. مطمئنا عبارت “مدیریت تکنولوژی” برای صنایع جهان سومی، واژه جدیدی است. اما این همان اصلی است که علوم پایه، مهندسی، علوم انسانی و دانش و روش‌های مدیریت را یکپارچه می‌کند و مسیر درستی برای رسیدن به اهداف میسر می کند. دانشی که پیاده سازی صحیح آن مبنایی شد برای ورود تدریجی شرکت های نوظهور به کاراز محصولات پیچیده مهندسی.

این صحبت ها مقدمه ای بود برای ورود به بحثی که در دهه اخیر بسیار سر زبان ها است. عبارت های همچون “واقعیت ندارد”، “کپی است”، “همه این ها را می خرند”، “ما یک ماشین نمی توانیم تولید کنیم چه برسد به یک هواپیما یا موشک”، “وقتی بهترش برای خرید هست چرا باید بسازیم و بودجه ها را هدر بدهیم” در این سال ها بسیار متداول بوده و به گوش خورده است. متاسفانه ما تنها کشوری در دنیا هستیم که برخی از مردمانش  علیه کشورشان و تلاش جوانانشان سیاهنمایی می کنند. اگرچه مبنای برخی از این صحبت ها به جایی بر می گردد که در مقاله “صنعت هوا و فضا، راه ها و بی راهه” تا حدی به آن پرداخته شده است.

با یک نگاه کلی می توان گفت صنعت هوایی و فضایی کشور در زمینه هایی بسیار موفق و در زمینه هایی نه چندان موفق بود است. موفقیت را می توان آنجایی دید که تکنولوژی به شکل تقریبا مناسبی مدیریت شد بطوری که قدرت های بزرگ دنیا برای از بین رفتن آن ما را تحریم کرده اند و یا حاضرند آن را روی میز مذاکره بیاروند و معامله کنند (صنعت موشکی)؛ و در زمینه هایی نه چندان موفق که اکثر آنها در حوزه های هوایی بوده اند.

اما آیا به آینده فکر کرده اید؟ ما تا چه زمانی باید چشممان به دست کسانی باشد که سالها عامل استعمار و عقب افتادگی کشورمان بوده اند؟ آیا آنها نمیخواهند ما همیشه محتاجشان باشیم؟ ما باید از کجا شروع کنیم؟ آنها از کجا شروع کرده اند؟ عزیزان منتقدی که همواره در پی حقیر جلوه دادن کشورشان هستند، چرا سخنی از چگونگی این شروع نمی زنند؟ بنظرتان ما باید همه بودجه ها را صرف خرید محصولات تجاری آنها کنیم؟ یا خود نیز به این عرصه در حد توانمان وارد شویم؟

این ها سوالات واضحی هستند که پاسخگویی به آنها بسیار لازم است. خوشبختانه در کشور برخی المان های پایه برای توسعه محصولات مهندسی پیچیده نظیر، دانش علمی، دانش فنی، چرخه ها و تجربه موجود می باشد اما متاسفانه المان های مهم مدیریت تکنولوژی و تعامل فناورانه، مهره های اصلی و گمشده این حلقه صنعتی هستند که علت این دو را باید در مدیریت سنتی و تحریم جستجو نمود.

شکل گیری پروژه هایی نظیر کوثر اگرچه در این حلقه ضعیف و غیر یکپارچه شکل گرفته است اما حضور موثر متخصصین به دور یک میز و بهره گیری موثر از پتانسیل شرکت های خصوصی و دانش بنیان، نشانه های خوبی از شکل گیری نوع جدیدی از پروژه های مهندسی در صنایع هوایی کشور می باشد که آینده روشنی را در صورت بهره گیری از مشارکت ها و تعامل های فناورانه خارجی ایجاد خواهد کرد.

و اما در پایان مجددا این سوال را می پرسیم که ما باید از کجا شروع کنیم؟ آنها از کجا شروع کرده اند؟

 


 

 

2 دیدگاه در ”جت آموزشی کوثر ۸۸

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.