ایستگاه فضایی تیانگونگ-1 | هوافضای جوان

ایستگاه فضایی تیانگونگ-۱

تیانگونگ-۱ (Tiangong-1 ،به معنی قصر آسمانی) اولین نمونه ایستگاه فضایی کشور چین است که علاوه بر اینکه یک آزمایشگاه فضایی می‌باشد، بستر مناسبی برای بهبود ملاقات‌های مداری و توانایی‌های اتصال در فضا است. تیانگونگ-۱ در ۲۹ سپتامبر ۲۰۱۱ به صورت بدون سرنشین به فضا پرتاب شد.

tiangong-1

این اولین قسمت عملیاتی برنامه تیانگونگ است که هدف آن، قرار دادن یک استگاه فضایی ماژولار بزرگ‌تر تا سال ۲۰۲۳ در مدار می‌باشد. در ابتدا قرار بود که تیانگونگ-۱ در سال ۲۰۱۳ از مدار خارج و با ماژول‌های بزرگ‌تر تیانگونگ-۲ و تیانگونگ-۳ جایگزین شود اما تا این لحظه تیانگونگ-۱ هنوز هم در مدار قرار دارد. اگر می‌خواهید که وضعیت لحظه‌ای این ایستگاه فضایی را مشاهده کنید می‌توانید به اینجا بروید.

تیانگونگ-۱ تاکنون چندین بار با سفینه فضایی شنزو (Shenzhou) ملاقات داشته است. اولین ملاقات، که در نوامبر ۲۰۱۱ اتفاق افتاد، ماموریت بدون خدمه  شنزو ۸ است که به صورت موفق توانست به ماژول متصل شود. همچنین ماموریت سرنشین‌دار شنزو ۹ در ژوئن ۲۰۱۲ صورت گرفت. سومین و آخرین ماموریت تیانگونگ-۱، شنزو ۱۰ به همراه سرنشین بود که در ژوئن ۲۰۱۳ انجام شد. ماموریت شنزو-۱۰ اولین ماموریت کشور چین بود که در آن فضانوردان زن شرکت داشتند.

در ۲۱ مارچ ۲۰۱۶، یعنی دو سال بعد از زمان تعیین شده، اعلام شد که تیانکونگ-۱ رسما سرویس خود را به پایان رسانده است.

طراحی و توسعه

تیانگونگ-۱ یک ماژول فضایی- آزمایشگاهی ۸.۵ تنی می‌باشد که توانایی اتصال به سفینه‌های با سرنشین و بدون سرنشین را دارد.  در جدول ۱ مشخصات این ماژول آورده شده است.

خدمه ۳ نفر
جرم ۸۵۰۶ کیلوگرم
قطر ۳.۳۵ متر
دهانه پنل خورشیدی ۱۸.۴ متر
حجم تحت فشار ۱۵ متر مکعب
حضیض ۳۶۳ کیلومتر
اوج ۳۸۱ کیلومتر
دوره مداری ۹۱.۸۵ دقیقه
پیشران N2O4/MMH
وضعیت بازنشسته، در مدار (۲۱۸۴ روز)

سازه

حجمی از تیانگونگ-۱ که می‌توان در آن زندگی کرد، ۱۵ متر مکعب است. از لحاظ ساختاری تیانگونگ-۱ به دو قسمت اصلی تقسیم می‌شود: ماژول منابع، که پنل‌های خورشیدی و سیستم پیشرانش در آن قرار گرفته است، و قسمت بزرگتر، که برای سکونت فضانوردان آماده شده است.

تسهیلات داخل ایستگاه

ماژول آزمایشگاهی تیانگونگ-۱ مجهز به تجهیزات ورزشی و دو بخش برای خواب می‌باشد. دیوارهای داخلی ایستگاه به صورت دو رنگ نقاشی شده است- یک رنگ نشان دهنده زمین، و رنگ دیگر نشان دهنده آسمان است. این موضوع به فضانوردان کمک می‌کند تا در شرایطی که جاذبه‌ای وجود ندارد جهت خود را حفظ کنند. (شکل ۱).

 

نمای داخلی

شکل (۱)- نمای داخلی ایستگاه فضایی

 

دوربین‌های با کیفیتی در داخل ایستگاه قرار داده شده‌اند، وجود دوربین‌ها امکان کنترل ماموریت‌های سرنشین‌دار از روی زمین را فراهم می‌کند. دو بخش خواب هر کدام روشنایی جداگانه دارند. توالت و تجهیزات آشپزی در ماموریت‌های سرنشین دار به جای اینکه در خود ایستگاه موجود نیست و توسط فضاپیمای شنزو که به ایستگاه متصل شده است فراهم می‌گردد. یکی از سرنشینان شنزو نیز در فضاپیما می‌خوابد. (یعنی ظرفیت ایستگاه فضایی برای خواب، دو نفر است)

محموله‌ها

تیانگونگ -۱ مجهز به چندین محموله می‌باشد که می‌توانند بدون حضور سرنشینان کار خود را انجام دهند. مجموعه‌ای از تجهیزات جهت رصد زمین در خارج از ایستگاه قرار گرفته است. این تجهیزات شامل تصویربرداری فراطیفی (hyperspectral) می‌باشد که قابلیت گرفتن تصاویر در گستره‌های طیفی باریک و نزدیک به هم را دارد. این ماژول فضایی هم چنین محموله‌ای برای بررسی رشد کریستال‌ها در فضا با خود حمل می‌کند. برای ارزیابی کریستال از عکس و فیلم استفاده می‌شود. علاوه بر اینها، تیانگونگ-۱ تجهیزاتی را به منظور شناسایی و تحلیل ذرات پرانرژی که از سمت خورشید می‌آیند و همچنین بررسی خواص اتمسفری و اغتشاشات یونوسفری با خود حمل می‌کند.

مشخصات ماموریت

تیانگونگ-۱ در تاریخ ۲ اکتبر ۲۰۱۱ دومین مانور از ۲ مانور انتقال مداری خود را تمام کرد و به نقطه حضیض مداری خود در ارتفاع ۳۶۳ کیلومتری- در مدار زمین پایین (LEO) – رسید (شکل ۲).

مدار ماهواره

شکل (۲)- مدار ایستگاه فضایی

 

در ۱۰ اکتبر، تیانگونگ-۱ اولین عکس مداری را به زمین ارسال کرد که نمایی از پوسته خارجی خود و آنتن مخابره بود (شکل ۳).

 

شکل (2)- اولین تصویر مخابره شده تیانگوگ-1 به زمین

شکل (۳)- اولین تصویر مخابره شده تیانگوگ-۱ به زمین

 

همانطور که گفته شد، شنزو ۸ در ۲ نوامبر ۲۰۱۱ به صورت موفقیت آمیز به تیانگونگ-۱ متصل شد و اولین اتصال مداری چین را رقم زد. شنزو ۸ در ۱۴ نوامبر از ایستگاه جدا شد.

در دسامبر ۲۰۱۱ ماژول تیانگونگ-۱ به منظور ورود امن فضاتوردان به آن، به صورت خودکار، فضای داخلی ایستگاه را بررسی کرد تا از عدم وجود گازهای سمی در آن اطمینان پیدا کند.

در جدول ۲ ماموریت‌های انجام شده آورده شده است.

جدول ۲- تاریخچه ماموریت ایستگاه فضایی تیانگونگ-۱

تاریخ ماموریت نوع خدمه محل پرتاب وسیله پرتاب
۲۹/۹/۲۰۱۱ تیانگونگ-۱ آزمایشگاه فضایی جیوچوان CZ-2F
۰۲/۱۱/۲۰۱۱ شنزو ۸ تست بدون خدمه جیوچوان CZ-2F
۱۶/۰۶/۲۰۱۲ شنزو ۹ با خدمه ۳ نفر جیوچوان CZ-2F
۱۱/۰۶/۲۰۱۳ شنزو ۱۰ با خدمه ۳ نفر جیوچوان CZ-2F

 

دوران بعد از ماموریت

تیانگونگ-۱ با دوره خدمت در نظر گرفته شده دو ساله، در سپتامبر ۲۰۱۱ پرتاب شد. بعد از آخرین ماموریت در ژوئن ۲۰۱۳، در وضعیت خواب قرار گرفت و قرار بود که برای مدت زمانی در مدار باشد تا دانشمندان بتوانند داده‌هایی را در مورد طول عمر قطعات کلیدی جمع آوری کنند. در ۲۱ مارچ ۲۰۱۶ دفتر مهندسی فضایی اعلام کرد که خدمات داده‌ای ایستگاه فضایی را غیر فعال نموده‌اند زیرا ایستگاه فضایی دو سال و نیم بیشتر از زمان دوساله در نظر گرفته شده فعال بوده است. ایستگاه فضایی تا زمانی که وارد اتمسفر زمین شده و بسوزد تحت نظر خواهد بود. مدار تیانگونگ به تدریج در ماه‌های پیش رو کاهش خواهد یافت و در نهایت توسط حرارت موجود در اتمسفر در حدود اواخر ۲۰۱۷ از بین می‌رود. البته ممکن است که برخی از قطعات آن مثل موتورهای آن به قدری چگال باشند که در اثر حرارت وارده به آن در ورود به اتمسفر زمین از بین نروند و تکه‌های باقی مانده آن تا جرم ۱۰۰ کیلوگرم به سطح زمین سقوط کنند.

مراجع.

https://en.wikipedia.org/wiki/Tiangong-1

https://chinaspacereport.com/spacecraft/tiangong1/

http://spaceflight101.com/spacecraft/tiangong-1/

 


یک دیدگاه در ”ایستگاه فضایی تیانگونگ-۱

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.