F-111 | هوافضای جوان

F-111

F-111 هواپیمای عملیات تاکتیکی نظامی سوپرسونیک با رنج متوسط می‌باشد. مدل‌های مختلف این هواپیما می‌تواند نقش‌های مختلفی را مانند بمب افکن استراتژیکی هسته‌ای، هواپیمای شناسایی و همچنین هواپیمای جنگی-الکترونیکی ایفا کنند.

F-111 در دهه ۶۰ میلادی به دست شرکت General Dynamics در ایالات متحده ساخته شد. این هواپیما بیشتر برای قابلیت تغییر زاویه ی سوئیپ بال شهرت دارد.

در سرعت‌های پایین برای مصرف سوخت کمتر بال‌های آن باز شده تا نیروی برآی بیشتری تولید کند. همچنین در سرعت‌های بالا، برای کاهش نیروی پسا، بال‌های آن به سمت بدنه جمع می‌شود. به دلیل این که هواپیماهای نظامی هم در سرعت بالا و هم در سرعت پایین پرواز می‌کنند و هواپیماهای تجاری معمولا سرعت کروز ثابتی دارند، سیستم بال با زاویه سوئیپ متغیر در هواپیماهای نظامی به کار می‌رود.

 

نمای سه رخ از هواپیمای F-111، تفاوت حالت های بال باز و بلا بسته در اینجا دیده می شود.

نمای سه رخ از هواپیمای F-111، تفاوت حالت‌های بال باز و بال بسته در این تصویر دیده می‌شود

 

بال متغیر مزیت‌های ایرودینامیکی و عملکردی زیادی دارد اما معایبی هم دارد. بال متغیر مکانیزم حرکتی پیچیده‌ای دارد و وزن هواپیما را افزایش می‌دهد. همچنین این ساز و کار بر پیچیدگی هواپیما می‌افزاید و هزینه‌ی ساخت را نیز بالا می‌برد. در تصویر زیر بخشی از سازه‌ی بال متحرک را می‌توان مشاهده کرد. با دقت به این تصویر می‌توان به پیچیدگی سازه‌ی بال متحرک پی برد.

 

قسمت پین اتصال بال متحرک به بدنه ی هواپیمای Panavia Tornado، هواپیمای ساخت اروپا که در ساخت آن از مکانیزم بال متحرک استفاده شده است.

قسمت پین اتصال بال متحرک به بدنه ی هواپیمای Panavia Tornado، هواپیمای ساخت اروپا که در ساخت آن از مکانیزم بال متحرک استفاده شده است.

این هواپیما اولین پرنده‌ای می‌باشد که در آن از تکنولوژی‌های بال متحرک، موتور توربوفن همراه با پس سوز و تکنولوژی پرواز با سرعت بالا در ارتفاع کم (Terrain-Following Radar) استفاده شده و به همین دلیل می‌توان گفت که این هواپیما به نوعی اولین نسل از جنگنده‌های مدرن امروزی می‌باشد.

جالب است بدانید صدای ضبط شده از عبور هواپیمای F111 بر روی صفحه ی طلایی کاوشگر Voyager گذاشته شده و به عنوان یکی از دستاوردهای انسان همراه این کاوشگر به فضا فرستاده شده است. هواپیماهای کلاس F-111 در دهه‌ی ۹۰ بازنشسته شدند. این هواپیما در نیروی هوایی ایالات متحده با هواپیمای F-15E Strike Eagle برای نبردهای با دقت بالا و برد متوسط جایگزین شد. همچنین بمب افکن‌های سوپرسونیک با B-1B جایگزین شدند. در مجموع ۵۶۳ فروند از این هواپیما ساخته شد که بهای هر فروند ۱۰.۳ میلیون دلار بوده است.

نمای سمت چپ از رها سازی بمب به وسیله ی هواپیمای F-111

نمای سمت چپ از رها سازی بمب به وسیله ی هواپیمای F-111

مشخصات کلی هواپیما

F-111 هواپیمایی با قابلیت پرواز در همه شرایط جوی و نفوذ با ارتفاع کم به خاک دشمن می‌باشد. کابین خلبان این هواپیما به صورت دو صندلی کنار هم می‌باشد، به طوری که دو خلبان می‌توانند کنار همدیگر بنشینند. کابین خلبان بخشی از کپسول فرار خدمه می‌باشد. کپسول فرار خدمه بخش یک پارچه ای از هواپیما می باشد که عملا کل کابین خلبان و تمامی خدمه در آن جا میگیرند. به هنگام مواقع اضطراری خدمه به همراه این بخش از هواپیما جدا می شود. این کپسول برای امنیت بیشتر خدمه به هنگام Eject کردن در شرایط سخت مانند سرعت بالای صوت و یا ارتفاعات بالا می باشد. این کپسول بعد از رها شدن، تا زمانی که شرایط محیطی مناسب شود و یا تا به هنگام رسیدن به زمین، بسته خواهد ماند.

 

تصویری از کپسول فرار خدمه ی هواپیمای F-111، به هنگام شرایط اضطراری، به جای Eject شدن صندلی خلبان، این بخش از بدنه به صورت یک تکه از هواپیما جدا می شود.

تصویری از کپسول فرار خدمه‌ی هواپیمای F-111، به هنگام شرایط اضطراری، به جای Eject شدن صندلی خلبان، این بخش از بدنه به صورت یک تکه از هواپیما جدا می‌شود.

ویدیوی زیر، آزمایش کپسول فرار خدمه ی هواپیمای F-111 را نشان می‌دهد.

اهرم فرود این هواپیما از نوع تماس سه نقطه‌ای می‌باشد که اهرم دماغه از دو چرخ و اهرم‌های عقبی از نوع تک چرخ می‌باشند. درب پوشش اهرم فرود به هنگام پرواز به عنوان کاهنده سرعت (Speed Break) عمل می‌کند. (این درپوش در ویدیوی انتهای نوشته، در ثانیه ی ۲۰، قابل دیدن است)

سیستم پیشران این هواپیما از دو موتور توربوفن همراه با پس سوز Pratt & Whitney TF30 ساخته شده است. این موتورها در داخل بدنه جاسازی شده‌اند و ورودی هوای این موتورها در زیر بال مخفی شده است. همچنین، بخش عمده‌ی بدنه‌ی این هواپیما از الیاژ آلومینیوم و بخش‌هایی از آهن و فلز تیتانیوم ساخته شده است. گفتنی است که زاویه‌ی سوئیپ بال می‌تواند از ۱۶ درجه تا ۷۲.۵ درجه تغییر کند.

 

چهار تصویر از هواپیمای F-111 که در 4 زاویه بال مختلف گرفته شده است.

چهار تصویر از هواپیمای F-111 که در ۴ زاویه بال مختلف گرفته شده است.

زیر هر بال این هواپیما ۴ گیره برای نگه داشتن موشک تعبیه شده است. هر یک از این گیره‌ها تحمل ۲۳۰۰ کیلو گرم بار را دارد. انواع مختلف موشک می‌توانند بر روی این گیره‌ها نصب شوند. همچنین، به جای موشک، می‌توان مخزن اضافی سوخت در این گیره‌ها نصب کرد و برد هواپیما را بیشتر کرد.

 

تصویری از گیره های زیر بال هواپیمای F-111

تصویری از گیره‌های زیر بال هواپیمای F-111

مدل‌های مختلفی از F-111 ساخته شده‌اند که هر کدام برای ماموریت‌ها و شرایط پروازی مختلفی طراحی شده‌اند و ویژگی‌های مشخصی دارند. این مدل‌ها شامل F-111A، F-111B، F-111C، F-111D، F-111E، F-111K، F-111F، FB-111A/111G، EF-111 A Raven می‌باشند. در ادامه به عنوان مثال چند نوع از این مدل‌ها را بررسی می‌کنیم.

هواپیمای F-111A اولین نسل از F-111 می‌باشند که در اکثر این هواپیماها از موتور TF30-P-3 برای تولید نیروی پیشران استفاده شده است. در کل ۱۵۸ فروند از این هواپیما تولید شد. ۴۲ فروند از این سری هواپیما برای ماموریت‌های جنگ الکترونیک، به هواپیماهای EF-111 A Raven تبدیل شدند. برای تشخیص این دو هواپیما می‌توان به بالای دم عمودی دقت کرد، که تجهیزات اضافی در هواپیمای EF-111 A Raven به بالای دم این هواپیما اضافه شده است.

هواپیمای F-111B برای نیروی دریایی و انجام عملیات بر روی ناوهای هواپیمابر ساخته شده است. در هر سری، بنا به شرایط تغییرات کوچکی در این هواپیما داده شده. به عنوان مثال در هواپیمای F-111D، از موتورهای قوی‌تر استفاده شده و طراحی ورودی هوای موتور آن نیز ازتقا داده شده است.

 

لحظه ی فرود هواپیمای F-111B بر روی عرشه ناو هواپیما بر. این هواپیما برای انجام عملیات بر روی دریا طراحی شده است.

لحظه‌ی فرود هواپیمای F-111B بر روی عرشه ناو هواپیما بر. این هواپیما برای انجام عملیات بر روی دریا طراحی شده است.

 

در  جدول زیر، مشخصات عملکردی این هواپیما آورده شده است:

تعداد خدمه

۲ نفر

طول

۲۲.۴ متر

طول بال

۱۹.۲ در حالت باز و ۹.۷۵ در حالت بسته

مساحت بال

۶۱.۰۷ در حالت باز و ۴۸.۷۷ در حالت بسته

ارتفاع

۵.۲۲ متر

بیشینه وزن برخواست

۴۵۳۰۰ کیلو گرم

وزن خالی

۲۱۴۰۰ کیلو گرم

بیشینه سرعت

۲.۵ ماخ

برد با تانک سوخت اضافه

۵۹۵۰ کیلومتر

سقف پرواز

۲۰۱۰۰ متر

 

ویدیوی زیر، پرواز نمایشی زیبای هواپیمای F-111 را نشان می‌دهد.

 

 

 

منابع

https://en.wikipedia.org/wiki/General_Dynamics_F-111_Aardvark

https://fas.org/man/dod-101/sys/ac/f-111.htm

https://en.wikipedia.org/wiki/Variable-sweep_wing

 


 

 

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.