یک اشتباه ساده؟؟ | هوافضای جوان

یک اشتباه ساده؟؟

یه پرواز معمولی، یه پرواز کوتاه معمولی… طبق برنامه ی همیشگی… اما این بار نه مثل همیشه… این بار بی فرود و به مقصد آسمون…

بدون شک تاریخ این سرزمین، هیچوقت ۱۲ تیر ۱۳۶۷ رو از یاد نمی بره… ۲۷ سال که سهله، ۲۷۰ سال هم از این روز خونین بگذره، این حادثه و تصاویر دلخراشش از ذهن خلیج همیشه فارس پاک نمیشه… مطمئنم شما هم راجبش شنیدین… سانحه ی پرواز ۶۵۵ هواپیمایی ایران ایر (هما) از بندرعباس به مقصد دوبی…

خب بذارین قصه رو از اول تعریف کنم. (قصه؟ کاش که قصه بود!)

اواخر جنگ تحمیلیه… اوضاع خلیج فارس هیچ خوب نیست، جنگ نفتکش های دو طرف و حضور ناوهای آمریکا تو آب های منطقه برای سرکشی و به زعم خودشون جلوگیری از صدمات بیشتر نفتی خاورمیانه…

۱۲ تیر ۶۷ (۳ جولای ۱۹۸۸ میلادی) ساعت ۱۰:۱۷، هواپیمای ایرباس ۳۰۰ ایرلاین هما، از بندرعباس طبق برنامه ی همیشگی بلند میشه. اما این پرواز فقط فقط چند دقیقه ی کوتاه طول میکشه… چرا که چند دقیقه بعد مورد اصابت موشک قرار میگیره… خب بذارین بگم چی شده بود. هواپیما که بلند میشه داشته به ناوهای آمریکا نزدیک میشده… به گفته ی خود آمریکایی ها نمیتونن تشخیص بدن این هواپیمایی که تو رادارشون دیده شده و داره هر لحظه بهشون نزدیک تر میشه نظامیه یا نه. و باز هم به گفته ی خودشون پیغامهای براش میفرستن و پاسخی دریافت نمیکنن… با بررسی کد حاصله از رادار حدس میزنن این یه اف ۱۴ (یه هواپیمای نظامی) متعلق به ایرانه. هواپیما هر لحظه بهشون نزدیک تر میشه… نمیدونن چی کار باید بکنن، ناو “سایدز” _یکی از سه ناو آمریکایی حاضر در محل_ درست لحظات آخر اعلام میکنه هواپیما مسافربریه ولی “ویلیام راجرز” فرمانده ی ناو مجهز “وینسنس” دستور پرتاب موشک به سمت هواپیمای مشکوک رو میده… دو موشک به سمت هواپیما شلیک میشه و به اون برخورد میکنه، هواپیما منفجر میشه… تو دریا سقوط میکنه و تمام ۲۷۴ مسافر و ۱۶ خدمه ی این هواپیما، یعنی ۲۹۰ نفر انسان بی گناه جون خودشونو از دست میدن… ۲۷۴ مسافری که ۶۶ نفر از اونها کودک زیر ۱۲ سال بودن…

اما این همه ی ماجرا نیست!

از لحظه ی وقوع حادثه سوالات زیادی مطرح میشه. اتفاقات عجیب و زیاد دیگه ای هم رخ میده… سوالاتی که خیلی هاش بعد از ۲۷ سال بی پاسخ موندن… اتفاقات عجیبی که هنوز باورپذیر نیستن!

آمریکا مدعی بود پیغام های زیادی برای هواپیمای مشکوک فرستاد و پاسخی دریافت نکرد. طبق گزارش کمیته‌ی حقیقت یاب ایکائو که از طرف سازمان ملل برای بررسی این حادثه مامور شده بودن، ۱۱ اخطار برای هواپیمای ایرانی ارسال شده که از این ۱۱ مورد، ۷ مورد روی طول موج مخصوص هواپیمای نظامی بود و ایرباس تجهیزات لازم برای شنیدن آن را نداشت! یعنی از اول هم فرض ناوهای آمریکایی بر نظامی بودن پرنده ی مشکوک بود. در ادامه این حدس بیشتر تایید میشه، چون در مورد باقی اخطارها هم، کاپیتان محسن رضائیان، خلبان با سابقه ی ایرباس ۳۰۰، اون ها رو خطاب به هواپیمای دیگری که نظامی بوده دونسته و به اونا توجه نمیکنه! چون خطابشون هواپیمای نظامی بوده!

mohsen

آمریکا مدعیه اشتباه کرده! اونم در حالیکه این یه پرواز روتین بوده… چرا برنامه ی پروازی برای جلوگیری از همچین اشتباهی چک نشده بود؟ چطور ممکنه مجهزترین ناو آمریکا همچین اشتباه بزرگی مرتکب بشه؟ اما ماجرا غم انگیز تر از این حرفاست! آمریکا مدعیه اشتباه کرده! اما هیچ کس بابت این اشتباه بازخواست نشد! هیچ کس بابت این اشتباه توبیخ نشد! هیچ کس بابت این اشتباه حتی عذری هم نخواست… اما ماجرا باز هم قراره غم انگیزتر بشه وقتی بشنویم “ویلیام راجرز” بعد از بازنشسته شدن بابت ماموریت هاش “مدال لیاقت” دریافت میکنه… اونم به فاصله ی بسیار کم از سانحه ی پرواز ۶۵۵… چطور جواب اشتباه، جای توبیخ، میتونه مدال لیاقت باشه؟ این سوالیه که هیچوقت جوابی بهش داده نشده…

گفتم که آمریکا هیچ وقت برای اشتباهش عذرخواهی نکرد… هیچوقت مسئولیت این اتفاق رو نپذیرفت… تنها طبق حکم دادگاه بین المللی لاهه دولت آمریکا مجبور شد که ۵۵ میلیون دلار به خانواده های قربانیان، و ۴۰ میلیون دلار بابت غرامت هواپیما به ایران پرداخت کنه. غرامت بدون پذیرش مسئولیت حادثه… که پرداخت و عدم پرداخت اونم هنوز تو هاله ای از ابهامه و سرنوشتش معلوم نیست.

*******

۲۷ سال از اون روزها گذشته… اما اولش هم که گفتم، ۲۷ سال سهله، این روز خونین هیچوقت از ذهن ایران و ایرانی پاک نمیشه… نشون به نشون تمام کارا و یادبودهای این مدت… تو این ۲۷ سال هر کس به نحوی سعی کرده یاد این سانحه رو زنده نگهداره… برای مثال در مورد چند تاشون صحبت میکنم.

تمبر یادبود این سانحه، که همون سال چاپ شد.

Iran-stamp-Scott

این اثر جالب تو پانزدهمین جشنواره هنر محیطی در ایران، سال ۱۳۸۶ خلق شد. طراحی هواپیما با سنگ و خاک سرخ روی ساحل، بسیار دقیق و با زمانبندی خوب… موج که به ساحل رسید رنگ، دریا رنگ خون گرفت… درست مثل ۱۲ تیر ۶۷…

ir_655_13 ir_655_24ir_655_34

فیلمهای زیادی هم به صورت مستند تو این مدت کار شدن، مستندهای صداسیما برای پخش تو سالگردهای این واقعه. اما خب فیلم مستند مستقل میشه “پرواز یکشنبه صبح” رو نام برد که محمود شهبازی اون رو در ۶۰ دقیقه بعد دو سال بررسی این موضوع ساخته و تو چهارمین جشنواره ی فیلم عمار اکران شده.

parvaz-sobh-yekshanbe

موزیک ویدئوی “جرم پرواز” اثر پویا بابایی که ماجرا رو خارج از دید مستند و به دید هنری نگاه کرده.

اما این محصولات صرفا ایرانی نیستند، مستند “mistaken identity” که توسط “national geography” تهیه شده، به بررسی این سانحه پرداخته. البته نگاه این مستند تایید حرف آمریکایی ها در مورد اشتباه کردن و غیرعمد بودن سانحه است…

***********************

۲۷ سال از ۱۲ تیر ۶۷ گذشته… هنوز عده ای معتقدن این فقط یه اشتباه ساده بوده، اشتباهی که باعث قربونی شدن ۲۹۰ نفر انسان بی گناه شد… هنوز عده ای معتقدن این حمله عمدی بوده و برای تحت فشار گذاشتن ایران برای پذیرش قطعنامه، هنوز عده ای معتقدن این حمله از پیش برنامه ریزی شده بوده، هنوز عده ای سناریوهای مختلف آمریکا رو باز گو میکنن مثل حضور یه اف ۱۴ کنار ایرباس، مثل ماموریت نظامی هواپیمای مسافربری، مثل حرکت ایرباس تو مسیر اشتباه و خارج مسیر پروازی نرمال…

هیچ کس واقعیت رو نمیدونه… اما هیچ واقعیتی و هیچ توجیهی و هیچ اشتباهی نمیتونه تلخی ماجرا رو کم کنه…

این سانحه تو کل جهان و تاریخ پرواز، هفتمین سانحه ی مرگبار هوایی جهانه… Parvaze 655 Cover

 

 


4 دیدگاه در ”یک اشتباه ساده؟؟

  • ۱ آبان ۱۳۹۴ در ۷:۲۵ ب.ظ
    پیوند یکتا

    این تصویر آخری که گذاشتید, واقعا خیلی حرف های تو دل خودش داره. ممنونم از انتخاب عکس های بجا و مناسب تون.

    پاسخ
    • ۱۰ آبان ۱۳۹۴ در ۴:۵۳ ب.ظ
      پیوند یکتا

      ممنون از حسن توجهتون:)

      پاسخ
  • ۲۹ دی ۱۳۹۴ در ۸:۴۲ ق.ظ
    پیوند یکتا

    mistaken identity که بیشتر به یه طنز مزخرف شبیهه…
    بیش از حد باگ داره…
    واقعا اگه اف ۱۴ بخاد ناو رو بزنه، اونقدر نزدیک میشه بهش؟!!!

    پاسخ
  • ۲۹ دی ۱۳۹۴ در ۸:۵۳ ق.ظ
    پیوند یکتا

    ساعت افسر که به وقت بحرین تنظیم بوده رو کجای دلمون بذاریم؟!!!

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.