موشک (Missile) | هوافضای جوان

موشک (Missile)

شاید قرن هاست که انسان ها از موشک استفاده می کنند، البته در حقیقت آغاز دقیقی برای تولد موشک ها وجود نداره. بعضی ها معتقدند در قرن اول میلادی چینی ها چوب های خیزران رو با نوعی باروت سیاه پر می کردند و داخل آتش می انداختند و با منفجر شدنش هیجان زده می شدند!! بعدا با خودشون گفتن چرا این چوب ها رو به تیرهای کمانمون وصل نکنیم که شتاب بیشتری بگیره؟! و اتفاقا این ایده رو امتحان کردند و اولین موشک های تاریخ متولد شدند.

امروزه استوانه های سریعی که بهشون می گیم موشک، در زمینه های نظامی به شدت کاربرد دارند. البته اوایل جوامع بین المللی برای جلوگیری از گسترش این موشک ها تلاش کردند، ولی حالا جهان به این نتیجه رسیده که هر چه موشک راهبردی بیشتر باشه، کشور قدرتمند تره. بنابراین این روزها موشک ها ابزار نظامی مهمی برای دولت ها به شمار میان.

موشک چیست؟

موشک وسیله نقلیه ایه که به خاطر خروج سریع گاز از اون، نیروی رو به جلوی زیادی (به نام نیروی پیشران : Thrust) ایجاد می شه. ویژگی مهمش اینه که خود موشک فارغ از محموله اش، بدون سرنشینه و صرفا برای حمل یه محموله از یه نقطه به نقطه دیگه مورد استفاده قرار می گیره؛ این محموله می تونه یه کپسول فضایی ساده باشه یا حتی بمب اتم!

نمایی از موشک، عکس از سایت ایمیج نیو

نمایی از موشک، عکس از سایت ایمیج نیو

ساختمان یک موشک را بهتر بشناسید

به طور کلی ساختمان هر موشک از چهار بخش اصلی ساخته می شه:

۱- بارمفید: جایی که بار اصلی موشک در اون قرار می گیره. این بار می تونه کپسول زیستی، ماهواره یا مواد منفجره باشه. البته در موشک های نظامی به این بخش “سر جنگی” (War Head) گفته می شه. سر جنگی یه موشک با نام “کلاهک” هم شناخته می شه. همونطور که می دونین یه موشک که به عنوان یه سلاح نظامی به کار گرفته می شه باید بتونه سر جنگی رو به هدف بزنه یا حداقل بهش آسیب برسونه. در ضمن یه نکته دیگه ای که وجود داره اینه که خیلی ها فکر می کنند سر جنگی همون دماغه موشکه، که البته اشتباهه! چون دماغه مخروطی موشک که به دلایل آیرودینامیکی با نوک تیز یا نوک پخ ساخته می شه در حقیقت هدفش انهدام نیست و وظیفه داره هوا رو بهتر بشکافه و گرمای مقاومت هوا رو بهتر تحمل کنه.

۲- سامانه پیشرانش:  همون موتور موشکه که انرژی لازم رو برای شتاب دادن به بار مفید تا رسیدن به سرعت مورد نیازش تامین می کنه. در واقع با نیرویی که توسط موتور (پیشران) تولید می شه، قراره موشک مسیر مشخصی رو طی کنه.

۳-سازه پوششی: تجهیزات مختلفی داخل یه موشک وجود دارند. قاعدتا باید پوششی باشه تا همه این اجزا رو کنارهم نگه داره و بخش های مختلف رو به هم وصل کنه که “بدنه اصلی موشک” نام داره.

۴- سامانه هدایت و کنترل: مهم ترین هدف موشک اینه که به نقطه مد نظر یا در نزدیکی اون برخورد کنه. بنابراین چون موشک سرنشین هم نداره، باید تجهیزاتی اون رو کنترل کنند تا درست به سمت هدف هدایت بشه. به این منظور سطوح کنترلی مثل بال (wing: برای تغییر مسیر ناگهانی موشک)، بالک (Fin: برای حفظ تعادل و تامین پایداری موشک) و کانارد (Canard: برای مانوردهی موشک) روی موشک نصب شدند. البته ناگفته نمونه که سامانه های هدایتی هم در کنترل و هدایت موشک نقش دارند که مشابه سیستم های هدایت و کنترل هواپیما هستند مثل ژیروسکوپ.

ساختمان یک موشک، عکس از سایت ناوی اویشین

ساختمان یک موشک، عکس از سایت ناوی اویشین

 

خانواده موشک ها رو بشناسید

موشک در واقع خانواده گسترده ای از محصولات مختلف هوافضاییه. مثلا شاید تا حالا اسم اژدر، راکت، موشک ماهواره بر، موشک کروز و بالستیک به گوشتون خورده باشه و بعضا این اسامی رو به اشتباه جای هم به کار برده باشین. ولی این محصولات هر چند از یک خانواده ن ولی با هم فرق دارند. مثلا راکت (Rocket) که خیلی وقت ها با کلمه موشک جایگزین میشه، در واقع یک فرق اساسی داره و اون اینه که راکت از سامانه هدایت و کنترل بی بهره است.

برای آشنایی بهتر با این شاخه گسترده از محصولات هوافضایی، تقسیم بندی متداول اونها رو در نمودار زیر می تونید ببینید:

دسته بندی انواع موشک

دسته بندی انواع موشک

 

از این به بعد هر هفته یکی از انواع موشک رو در مطلبی براتون توضیح خواهم داد.


پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.