سقوط در شهرک مسکونی | هوافضای جوان

سقوط در شهرک مسکونی

رزمایش “عاشقان ولایت” قرار بود آذر ماه سال ۱۳۸۴ تو چابهار (تو جنوب شرقی ایران) برگزار بشه. برای همین ۱۵ آذر ۱۳۸۴ تعداد زیادی خبرنگار و اعضای ارتش، برای حضور تو این رزمایش و پوشش خبری اون قرار بود از تهران به بندرعباس سفر کنن. هواپیمایی که قرار بود وسیله ی سفر این افراد باشه، هواپیمای هرکولس سی ۱۳۰ بوده که یه هواپیمای ترابری نظامیه و متعلق به نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران بوده.

ساعت ۸ صبح خلبان این هواپیما، ستوان یکم بابک گوهری جهت کنترل های قبل پرواز به هواپیما مراجعه میکنه. ایشون بعد مواجهه با برخی اشکالات فنی از جمله اشکال تو سیستم ناوبری هواپیما (VOR) و تاخیر تو رفع اون از پرواز سر باز میزنه، برای همین مسئوولین مربوطه خلبان نادری رو جایگزین خلبان گوهری می کنن. خلبان نادری هم عیب هواپیما رو اساسی میدونه و اصرار به رفعش داره، در پی این اصرار تیم تعمیر و نگهداری یکی از VOR های این هواپیما رو با VOR یه هواپیمای دیگه تعویض میکنن. بعد برطرف شدن این مشکل اساسی خلبان گوهری داوطلب میشه دوباره مسئولیت پروازو به عهده بگیره که موافقت میشه و این اتفاق میفته.

بالاخره پرواز با پنج ساعت تاخیر انجام میگیره! ساعت ۱۳ مسافرین سوار میشن و هواپیما ساعت ۱۳:۲۱ از زمین بلند میشه، اما چند دقیقه بعد یکی از موتورهاش از کار میفته. (بروز نقص فنی تو موتور باعث میشه با مشورت متخصصین، خود خلبان این موتور رو خاموش کنه) کاپیتان بابک گوهری، خلبان هواپیما تقاضای فرود اضطراری میکنه. یکی از نکات عجیب این سانحه همینجاست! هواپیمای سی ۱۳۰ هواپیمای بسیار توانمندیه و از دست دادن یه موتور مشکل حادی براش پیش نمیاره! علاوه بر این این هواپیما قدرت فرود تو محل های ناهموار رو داره و لزومی نداره حتماً تو باند فرودگاه بشینه. در واقع میتونست تو اتوبان تهران_قم، یا حتی دشت های نزدیک قم فرود اضطراری داشته باشه! حتی شاید فرودگاه امام خمینی (ره) گزینه ی مناسب تری بود، اما به هر دلیل (و به گفته ی بعضی منابع خبری به اجبار کنترلر برج مراقبت مهرآباد) مجبور به فرود اضطراری تو فرودگاه مهرآباد میشه. برای همین خلبان مسیر خودش رو برای فرود اضطراری تغییر میده و ساعت ۱۳:۴۰ بعد از کاهش ارتفاع و تو فاصله ی هفت مایلی از باند، هواپیما رو برای هماهنگی سیستم فرود، تحویل برج میده. اما هواپیما تو ۴ مایلی باند دچار انحراف به چپ میشه ولی خلبان متوجه این امر نیست! چون تو تماس با برج مراقبت اعلام میکنه شرایط طبیعیه! بعد مدتی، خلبان متوجه این انحراف میشه، برای جبران این موضوع سعی میکنه هواپیما رو به مسیر پروازی (سمت راست) برگردونه، اما برای این برگشت نیازمند زاویه ای برای دور زدن بوده که هواپیما با توجه به محدودیت هایی که داره (علی الخصوص توان کمش به خاطر از دست دادن یه موتور) از پسش برنمیاد، برای همین هواپیما تو این گردش دچار مشکل و مقاومت میشه، هواپیما دچار واماندگی (stall) میشه و با یه شیرجه به سمت چپ به ساختمان بلوک شماره ۵۲ شهرک توحید برخورد میکنه و منفجر میشه…

10_8409150438_L600

تو این سانحه تمام ۹۴ سرنشین هواپیما همراه ۳۴ نفر از اهالی شهرک جون خودشون رو از دست میدن. متاسفانه به خاطر فاصله ی کم زمانی برخاست هواپیما تا وقوع سانحه، مقدار سوخت هواپیما زیاد بوده و همین باعث شدیدتر شدن انفجار شده بود. نیروهای امدادی اعم از آتش نشانی و اورژانس به سرعت تو محل حاضر میشن تا تلفات و صدمات حادثه افزایش پیدا نکنه. اما این تلاش ها فقط برای نجات مردم شهرک بوده و ۹۴ سرنشین هواپیما در همون انفجار جونشونو از دست داده بودن. سرنشینانی که همه برای اعزام به ماموریت تو هواپیما بودن. خبرنگارا، عکاسا، تصویربردارا و دستیار فنی های شبکه های رادیویی و تلویزیونی، خبرگزاری جمهوری اسلامی، خبرگزاری دانشجویان ایران، خبرگزاری فارس، روزنامه های همشهری و کیهان، و همینطور کارکنان روابط عمومی ستاد کل ارتش و نیروی دریایی و دو نفر هم از دانشجویان دانشکده خبر.

68151_2 11104

متاسفانه هواپیمای درگیر در سانحه فاقد جعبه سیاه بوده و همین موضوع باعث شد بررسی های بعد سانحه فقط بر اساس شواهد موجود و غیر کارشناسی ارائه بشن… نداشتن جعبه سیاه سوالات زیادی رو هنوز بعد گذشت حدود ده سال در خصوص این سانحه بی پاسخ گذاشته، مثلاً اینکه به چه دلیلی به خاطر از دست رفتن یه موتور نیاز به فرود اضطراری احساس شده بود؟ چرا فرودگاه مهرآباد برای این فرود پیشنهاد شده بود؟ چرا هواپیمای دارای ایراد مجوز پرواز داشت؟ و سوالاتی از این دست…

منابع رسمی خبری مثل خیلی سوانح دیگه از این دست، اشتباهات خلبان رو دلیل اصلی سانحه عنوان کرد، ولی میشه به راحتی ادعا کرد اشتباه و قصور خلبان تو هیچ سانحه ای تنها دلیل نیست و فقط به عنوان حلقه ی آخر زنجیره ی اشتباهات قبلی، سیر وقوع یه سانحه رو کامل میکنه… کما اینکه طبق رای سازمان قضایی نیروهای مسلح قصور هشت نفر در این سانحه نقش مهمی داشته. چهار نفر از مسئولان و کارکنان تیپ ترابری منطقه ی هوایی مهرآباد و چهار نفر از مسئولین و کارکنان بخش مراقبت پرواز و تقرب فرودگاه مهرآباد.

48452561808536394302

تصمیمات کوچیک حتی میتونن تاثیر گذار باشن تو سوانح! برای مثال یکی از دلایل شدت انفجار پر بودن باک هواپیما بوده، اگه خلبان وقتی که تصمیم به فرود اضطراری گرفت، یا از مسیر منحرف شد سوخت رو تخلیه می کرد، شاید این سانحه تلفات کمتری داشت… البته همین خالی کردن سوخت تو مناطق مسکونی ممکن بود حادثه‌ی دیگه ای رو رقم بزنه. همون طور که مشخصه این تصمیم ها هرچند کوچکند ولی اصلا راحت نیستن و تو اون چند لحظه ی کوتاهی که خلبان فرصت داره برای تصمیم، نمیشه انتظار بهترین و عاقلانه ترین کار رو داشت! خلبان به هر حال سعی میکنه بهترین تصمیم رو بگیره…

تو تمام سوانح باید به خاطر داشت که وقوع یه سانحه همیشه بر یه سلسله دلایل استواره… سلسله ای که اگر هر عضو کوچیکش نبود شاید اون سانحه رخ نمیداد و همین، نقش پررنگ هر قصور کوچیکی تو صنعت هوایی رو نشون میده… این یه بار مهم و سنگینه، رو دوش مهندسین و متخصصین هوافضای کشور.

 

 


3 دیدگاه در ”سقوط در شهرک مسکونی

  • ۲۶ مهر ۱۳۹۴ در ۹:۰۱ ق.ظ
    پیوند یکتا

    ماجرای سقوط در شهرک توحید رو زیبا بیان کردید، ولی میشد که به میدان حادثه میرفتید و با یک گزارش نوستالزی خلق می کردید.

    پاسخ
    • ۲۸ مهر ۱۳۹۴ در ۶:۱۷ ق.ظ
      پیوند یکتا

      ممنون
      پیشنهاد خوبیه:)
      ولی خب متاسفانه برام مقدور نبود.
      ضمن اینکه باید بگم بیشتر از کار ژورنالیستی بار علمی و آموزشی مطالب برای ما مهمه:)
      ولی به هرجهت ان شاالله سعی میشه از این دست پیشنهادات عملی شه.

      پاسخ
  • پینگ‌بک: هرکولس C-130 | هوافضای جوان

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.