سفر به ماه | هوافضای جوان

سفر به ماه

سفر به ماه

در ۲۰ جولای ۱۹۶۹ بشر تونست خودش رو به ماه برسونه.

درسته که فضاپیمایی که بر روی ماه نشست آپولو ۱۱ بود اما، تجربه ای که از پرتابِ هر کدوم از آپولوها به دست اومد، این موفقیت رو ممکن کرد. از طرف دیگه درسته که آمریکا زودتر از روسیه تونست به ماه قدم بذاره، اما روسیه هم فعالیت هایی در این زمینه داشته که نمی شه نادیدشون گرفت. جالبه بدونید که شوروی سابق انکار می کرده که سعی می کنه به ماه برسه، اما به طور مخفیانه دو ماموریت رو در سال های دهه ی ۶۰ طراحی و اجرا کرده، جزئیاتِ این ماموریت ها تا سال های ۱۹۹۰ که فضای رسانه ای در روسیه بازتر شد، مخفیانه موندند. این مقاله سه قسمت داره، قسمت اول در مورد قبل از قدم گذاشتن انسان روی سطح ماهه، قسمت دوم در مورد این موضوع صحبت می کنه که انسان بعد از اینکه این توانایی رو به دست آورد، چه کارهایی انجام داد و قسمت سوم به بررسی شبهاتی می پردازه که به راست یا دروغ بودن سفر انسان به ماه وارد شده.

آپولو یک، فضاپیمایی که از زمین جدا نشد

سانحه ای که برای این فضاپیما اتفاق افتاد، خیلی غم انگیزه. آپولو که اولین فضاپیمای سرنشین دارِ آمریکایی بود که سه فضانورد رو با خودش حمل می کرد و قرار بود با راکت سترن آی بی به فضا پرتاب بشه. نشان این عملیات رو می تونید در شکل (۱) ببینید.

Apollo_1_patch

شکل (۱)

برنامه این بود که یک ماه قبل از پرتاب واقعیِ این فضاپیما،در ژانویه ی ۱۹۶۷ بعضی از شرایطی که قراره فضاپیما تجربه کنه رو روی زمین شبیه سازی کنند، مثلا وقتی فضاپیما در فضا قرار داره اگه یک جرم آسمانی بین مرکز کنترل زمینی و فضاپیما قرار بگیره ارتباط فضاپیما با زمین قطع می شه، بنابراین در بخشی از این آزمایش هم به طور مصنوعی ارتباط فضانوردها و مرکز کنترل زمینی رو قطع کردند. همه چیز به خوبی پیش می رفت تا اینکه ۱۰ دقیقه مونده به پایان آزمایش، یکی از فضانوردها خبر داد که کابین آتیش گرفته، در های کابین از داخل باز نمی شدند، چون جنس در طوری بوده که به خاطر گرمای حاصل از آتش بیشتر از بقیه ی قسمت های بدنه منبسط شده و گیر کرده بوده. تیم نجات هم از بیرون نمی تونستند در رو باز کنند، چون هیچ وسیله ای برای باز شدن در از بیرون تعبیه نشده بوده و بعد از مدتی که تیم نجات تونست در فضاپیما رو باز کنه، دیگه کار از کار گذشته بود و هر سه فضانورد مرده بودند. راکت سترن سالم مونده بود و بعدها دوباره مورد استفاده قرار گرفت. شکل (۲) نشون دهنده ی بقایای فضاپیمای آپولو یکه.

ap1-67-h-380

شکل (۲)

 

آپولو ۲ تا آپولو ۶

تجربه ی تلخ آپولو ۱ باعث شد که پنج ماموریت بعدی به صورتِ بدون سرنشین اجرا شوند تا وقتی که تجربه  و اطلاعات لازم برای فرستادن فضاپیمای با سرنشین فراهم بشه.

آپولو ۷

بالاخره بعد از گذشت یک سال در اکتبر ۱۹۶۸ دوباره آپولو سرنشین دار شد و با راکت سترن آی بی به فضا پرتاب شد. این ماموریت اولین ماموریتی بود که به صورت زنده از تلویزیون پخش می شد.

فضاپیمای از خانواده ی سایوزها و آپولو ۸

اتحاد جماهیر شوروی برنامه داشت که در دسامبر ۱۹۶۸ با کمک یک موشک سه مرحله ای فضاپیمایی از خانواده ی سایوز رو به دور ماه پرتاب کنه، البته قرار نبود که این فضاپیما در مداره به دور ماه قرار بگیره و فقط قرار بود مسیری رو حول اون طی کرده و به زمین بر گرده. مثل مسیری که در شکل (۳) نشون داده شده.

flyby

شکل(۳)

و اما آمریکا! بعد از موفقیت آپولو ۷ مسیر رسیدن به ماه تقریبا بدون توقف طی شد. یعنی با پرتاب هر آپولو آمریکا خودش رو یک قدم به ماه نزدیک تر می کرد. پیشرفت آپولو ۸ نسبت به آپولو ۷ در این بود که، تونست خودش رو از مدار زمین به مداری حول ماه برسونه. سفر این فضاپیما پر از اولین ها بوده، فضانوردان این فضاپیما اولین انسان هایی بودند که تونستند کره زمین رو از مداری به غیر از مدار زمین ببینند، اونها همچنین تونستند سمتی از ماه رو که از روی زمین قابل مشاهده نیست، تماشا کنند. (فقط ۵۹ درصد کره ی ماه از روی زمین قابل مشاهده است.) ناگفته نمونه که سفر اونها به دور ماه از تلویزیون به طور زنده پخش می شد و فضانوردان برنامه ی شب کریسمس رو در طول این مدت اجرا کرده و ۱۰ آیه از انجیل رو برای مردم خوندند. در فیلم زیر می تونید صدای این فضانوردان رو بشنوید.

موفقیت آپولو ۸ باعث شد که شوروی از لحاظ سیاسی انگیزه اش رو برای دنبال کردن ماموریت گفته شده، از دست بده؛ بنابراین این ماموریت دنبال نشد و در سال ۱۹۷۰ به طور کامل کنسل شد.

پیاده روی فضایی روس ها و آپولو ۹

در ژانویه ی سال ۱۹۶۹ دو فضانورد روسی بین دو فضاپیمای سایوز (سایوز ۴ و سایوز ۵) جا به جا شدند. در اون زمان هنوز تکنولوژِیِ ساخت یک مجرا بین دو فضاپیما( مثل حالتی که برای مأموریت مشترک فضاپیمای آپولو و سایوز طراحی شد) توسعه پیدا نکرده بود، بنابراین لازم بود که دو فضانورد بخشی از مسیر رو (به مدت ۳۷ دقیقه) در فضاپیاده روی کنند. قرار بود یکی از فضانوردها دوربینی رو در فضاپیما قرار بده تا از پیاده روی فیلم برداری کنه، اما به خاطر اشتباه کوچیکی که فضانورد دوم انجام داد، حواسش پرت شد و یادش رفت دوربین رو به کار بندازه، بنابراین فیلمِ با کیفیتی از این پیادو روی در دسترس نیست، در عوض انیمشنی که در ادامه اومده، این ماموریت رو از ابتدا تا انتها نشون می ده.

تنها اتفاق مهم فضایی سال ۱۹۶۹، ماموریت سایوزها نبود. دو ماه بعد از این ماموریت یعنی در ماه مارس، آپولو ۹ به فضا پرتاب شد. در این ماموریت فضانوردان برای اولین بار از راه داخلی بین دو فضاپیما جا به جا شدند. همونطور که می تونید در متن فضاپیمای آپولو ببینید، این فضاپیما قسمتی به نام مدول ماه نشین داره که در مدار ماه از قسمت دیگه جدا می شه و به تنهایی روی سطح ماه می شینه. تا به اینجای کار این مدول با فضاپیما پرواز نکرده بود اما برای اولین بار در آپولو ۹ این اتفاق افتاد. برای اولین بار به سرنشینان فضاپیمای آپولو اجازه داده شد که خودشون برایِ این وسیله اسم بذارند. اونها اسم مدول ماه نشین رو عنکبوت و اسم مدول سرویس( برای اطلاعات بیشتر به اینجا مراجعه کنید.) رو به خاطر شکلش آبنبات گذاشتند.

شاید به خاطر تجربه ی تلخ آپولو یک بود که آمریکایی ها ترجیح می دادند قدم هاشون رو آهسته بردارند در هر مرحله همه چیز رو چک کنند، در واقع وظیفه اصلیِ فضانوردها در این ماموریت این بود که هرچیزی که برای جدا شدن از مدول ماه نشین از قسمت دیگه لازمه رو تست کنند. دو فضانورد در قسمت ماه نشین( دقیقا مثل ماموریت اصلی) قرار گرفتند و مانورهای مربوط به جدا شدن و دوباره چسبیدن به مدول سرویس رو اجرا کردند. اونها تونستند مدول ماه نشین رو به اندازه ۱۷۵ کیلومتر از مدول سرویس دور کنند.

بد نیست نشانِ این ماموریت رو هم با هم بررسی کنیم. این نشان با یک تصویر خلاصه ی ماموریت رو نشون داده.

همونطور که تو شکل (۴) پیداست، مدول ماه نشین با کمی فاصله از مدول سرویس کشیده شده و همچنین مدول ماه نشین در همون جهتی که از مدول سرویس جدا می شه قرار نگرفته و چرخیده. کنار تصویر هم که موشک ساترن پنج نشان داده شده. تاریخ هایی که روی سمت دیگه ی نشان هک شدند نشون می دهند که فضانوردان ۱۰ روز در فضا بودند.

Apollo_9_Flown_Silver_Robbins_Medallion_(SN-260)

شکل (۴)

 

آپولو ۱۰

وقت اون رسیده بود که تست های گفته شده در مدار ماه انجام بشه. البته آمریکایی ها هنوز هم برای فرود کامل روی سطح ماه آماده نبودند اما تونستند ماه نشین رو به فاصله ی ۱۵.۶ کیلومتری سطح ماه برسونند. این کار برای این انجام شد قدرت لازم برای فرود ماه نشین با توجه به گرانش ماه از فاصله ی نزدیک دقیق تر محاسبه بشه.

آپولو ۱۱، قدم کوچکی برای یک انسان و گام بزرگی برای بشریت

بالاخره نوبت اون رسیده بود که آمریکایی ها به هدفشون یعنی قدم گذاشتن روی سطح ماه، قبل از پایان دهه ی هفتم قرن بیستم، برسند. در این قسمت می خوایم ماموریت آپولو ۱۱ رو با دقت بیشتری بررسی کنیم.

قسمت سوم موشک سترن ۵، اس-۴بی نام داره. این قسمت دوبار روشن می شه، یکی زمانی که قسمت دوم موشک جدا شده و آپولو برای قرار گرفتن در مدار احتیاج به انرژی داره و دوم زمانی که قرارِ فضاپیما وارد مسیری بشه که اونو به ماه برسونه. در ماموریت آپولو ۱۱، حدودا ۲ ساعت و ۴۴ دقیقه بعد از پرتاب و بعد از اینکه فضاپیما دو دور و نیم به دور زمین چرخید این قسمت برای دومین بار و به مدت ۵ دقیقه روشن شد. بعد از قرار گرفتن در مسیری حرکت به سمت ماه مدول سرویس ۱۸۰ درجه چرخید و به مدول ماه نشین متصل شد. فضاپیمای آپولو دیگه نیازی به مرحله سوم موشک نداره و می تونه خودش به تنهایی بقیه ی مسیر رو طی کنه. قسمت سوم هم بعد از اتمام ماموریتش حول یه مدار به دور خورشید قرار گرفت. دو روز بعد از پرتاب یعنی در تاریخ ۱۸ جولای، آرمسترانگ و آلدرین لباس های فضانوردیشون رو پوشیدند و برای چک کردن اوضاع و همچنین فرستادن فیلم تلویزیونی به مدول ماه نشین رفتند. در ۱۹ جولای وقتی فضاپیما در پشت ماه نسبت به زمین قرار گرفت، اولین مانور برای قرار گرفتن در مداری بیضوی به دور ماه انجام شد. در روز ۲۰ ام جولای آرمسترانگ و آلدرین برای اجرای آخرین چک، وارد ماه نشین شدند. بعد از مدتی مدول ماه نشین و مدول سرویس از هم جدا شده و ماه نشین به تنهایی در مداری به دور ماه قرار گرفت. بعد از طی چد مرحله ی دیگر ماه نشین به فرماندهی آرمسترانگ در منطقه ای به نام “دریای آرامش” روی ماه نشست. نقطه ی فرود تقریبا ۶ و نیم کیلومتر با نقطه ی فرود پیش بینی شده متفاوت بود و همچنین فرود ۱ دقیقه و نیم زودتر از زمان برنامه ریزی شده اجرا شد. ۴ ساعت بعد از فرود ماه نشین آرمسترانگ دوربین رو روشن و از درون ماه نشین با مردم ارتباط بر قرار کرد. اولین فضانوردی که بر روی ماه قدم گذاشت آرمسترانگ بود و به فاصله ی ۲۰ دقیقه بعد از اون آلدرین از ماه نشین پیاده شد. پیاده روی روی ماه حدود ۲ ساعت و نیم طول کشید و در طی این زمان آلدرین تعدادی از آزمایشات علمی برنامه ریزی شده رو انجام داد و هر دوی اونها در کنار هم به جمع آوری نمونه هایی از سنگ و خاک روی کره ماه پرداختند. فضانوردان حدود ۲۱ ساعت و ۳۶ دقیقه روی سطح ماه بودند. اونها بعد از یک خواب ۷ ساعته، موتورِ ماه نشین رو روشن کرده و در یک مدار اولیه قرار گرفتند، سپس به اجرای مانورهایی خودشون رو به مدول سرویس که در حال طی کردن ۲۷ امین دور خودش حول ماه بود، رسوندند.دو فضانورد از ماه نشین پیاده شده و وارد مدول فرماندهی شدند. بعد از اون ماه نشین چرخش خودش رو حول ماه شروع کرد و سه فضانورد به همراه مدول سرویس و فرماندهی به سمت زمین حرکت کردند. انیمیشن زیر این مراحل رو به خوبی نشون داده.

پایان کار روسیه در ماموریت سفر به ماه

برنامه ی فرود بر روی ماه روسیه مثل برنامه ی آمریکا بود. قرار بود دو هفته قبل از سفر، به منظور اطمینان از ایمنی ماموریت دو ربات ماه نورد به منظور تحقیق و یک فضاپیمای بدون سرنشین( به عنوان جایگزین، در صورت خرابی فضاپیمای اصلی) به سطح ماه فرستاده بشن. در این ماموریت قرار بود که فقط یک فضانورد روی سطح ماه فرود بیاد. بعد از موفقیت آپولو ۱۱ دلایل لزوم اجرای این ماموریت غیر منطقی به نظر می رسیدند. با این وجود آزمایشات مربوط به اون تا اوایل دهه ی ۱۹۷۰ ادامه پیدا کرد و بعد از شکست هایی در سال ۱۹۷۴ کنسل شد و کارهای فضایی روسیه بر روی ایستگاه فضایی و سفر به مریخ متمرکز شدند.

مطالب مرتبط:

قسمت دوم این مقاله

آلبوم سفر به ماه

فضاپیمای آپولو

منابع:

www.parssky.com

www.wikipedia.com

www.nasa.gov

 

 

 


2 دیدگاه در ”سفر به ماه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.