نشست و برخاست | هوافضای جوان

نشست و برخاست

موضوعی که تو این جلسه می‌خواهیم در مورد آن صحبت کنیم، در خصوص عملکرد هواپیما در موقع نشیتن و برخاستن هست. این دو فاز از عملیات هواپیما، خیلی مهمه. چون ۲۳.۴% سوانح هوایی در فاز برخاست، و ۲۴.۱% سوانح نیز در فاز نشستن اتفاق می‌افتد. از این آمار به مهم بودن و مخاطره‌آمیز بودن این دو فاز پی بردید. پس بررسی عملکرد هواپیما تو این دو فاز خیلی مهمه.

فرآیند فاز برخاست به این صورته که هواپیما به اصلاح تاکسی می‌کنه و به ابتدای باند میاد. در این لحظه از برج مراقبت اجازه برخاست می‌گیره. برج مطابق شرایط حرکت سایر هواپیما، اجازه رو به خلبان صادر می‌کنه که حرکت کنه. بعد از اجازه حرکت، خلبان پاش رو ترمز قرار می‌ده و دسته گاز رو تا انتها می‌بره و بعد ترمز رو رها می‌کنه. عملیات تیکاف انجام می‌گیره. همین کار رو بعضی‌ها رو موتور سیکلت هم انجام می‌دن و با موتور تیکاف می‌کنند. پس فهمیدیم که هواپیما یواش راه نمیفته. بعد از رها کردن ترمز هواپیما سرعتش زیاد می‌شه.
f101

 

وقتی هواپیما سرعت می‌گیره، تا برخاست رو انجام بده یه سری سرعت رو رد می‌کنه که اونا اسم دارن. اولین سرعتی که رد می‌کنه، سرعت واماندگیه. تا قبل از این سرعت که اصلاً امکان برخاست وجود نداره. یه مقداری از این طول برخاست، روی زمین صورت می‌گیره و مقدار دیگش رو روی هوا طی می‌کنه. طبق قانون در زمان برخاست، باید یک مانع ۳۵ پایی رو رد کنه. البته این مقدار برای هواپیماهای کوچکه. هواپیماهای بزرگ باید ۵۰ پایی رو رد کنه. یک نقطه در برخاست وجود داره که اگه از اون سرعت رد شد نباید از ترمز استفاده کرد.

یک اتفاق فیزیکی بسیار مهم که تو فاز برخاست اتفاق می‌افته که به اون اثر زمین (ground effect) می‌گن. اثر زمین رو اگه بخواهیم توضیح ساده بدیم اینه که وقتی هواپیما نزدیک به زمینه، یک بالشت هوایی زیر هواپیما به وجود میاد که کمک می‌کنه برخاست سریع‌تر انجام بشه. اما باید حواسمون باشه که تا از زمین فاصله می‌گیریم این بالشت هوایی از بین می‌ره و یه دفه لیفت ما کاهش پیدا می‌کنه. همین اتفاق در فرود به ضرر ماست. چون هواپیما می‌خواهد بشینه ولی اثر زمین که همون بالشت هوایی نمی‌گذاره که بشنیم.

 

f102

 

بعد از بررسی برخاست، فرود رو بررسی می‌کنیم. همون طوری که قبلاً هم نشون دادیم، این فاز خیلی امکان اتفاق سانحه وجود داره. تو این فاز هم مراحلی وجود داره.

f103

 

فرود توسط ارّابه فرود انجام می‌شه و کاری که انجام می‌ده اینه که انرژی هواپیما رو از بین می بره. برای همین، محکم‌ترین جای هواپیماست. چون توی ساختش از فولاد استفاده می‌کنند. مراحل فرود به این ترتیب است، ابتدا باید ارتفاع رو کم کنیم که این رو برج می‌گه که چند باشه. معمولاً این طوره که خلبان موتور رو حالت هرز گرد می ذاره که نیروی تراست کم بشه. بعد خلبان با شیب ۳ درصد به سمت باند در لحظات نزدیک به نشستن دوباره زاویه حمله می‌گیره که به این حرکت فلر (flare) می‌گن. این کار رو خلبان انجام می‌ده تا ارّابه فرود رو به آرومی رو زمین بذار و ارابه فرود دچار آسیب نشه. ابتدا چرخ عقب روی زمین می‌شینه بعد چرخ جلو. بعد از این که چرخ‌ها نشستن، ترمزها رو به کار می‌بره تا سرعت از بین بره.

 

f104


6 دیدگاه در ”نشست و برخاست

  • ۱۸ تیر ۱۳۹۴ در ۹:۳۱ ق.ظ
    پیوند یکتا

    من شنیدم زیر باند فرود همش خاک نیست و موادی دیگه هم توش بکار میره, یو توضیحی میدین آقای تقی زاده؟

    پاسخ
    • ۱۸ تیر ۱۳۹۴ در ۱۰:۲۲ ق.ظ
      پیوند یکتا

      جنس باند فرودگاه ها متفاوته . بعضی باندها از سطح های طبیعی تشکیل شدن مثلا باند خاکی یا چمنی یا شنی داریم و بعضی باندها که معمولا این طور هم هست از ترکیب آسفالت و بتن ساخته می شوند. قطعا برای تحمل وزن زیاد هواپیماها و سرعتی که به زمین برخورد می کنند باندها نیاز به زیر ساخت های محکم دارند. مثلا همون A380 که تو مهر امسال تو باند فرودگاه امام خمینی نشست اگه با وزن کامل می نشست باعث تخریب و شکسته شدن باند می شد.
      یکی از گرایش های رشته عمران حمل و نقل هست و من دیدم که راجع به طراحی زیر ساخت های باند هم بحث می کنند.

      پاسخ
    • ۲۴ شهریور ۱۳۹۴ در ۶:۱۷ ق.ظ
      پیوند یکتا

      فاز لندینگ از ارتفاع ۳۵ پایی باند شروع می شه ولی فاز اپروچ قبل از عملیات لندینگه. همون طوری که در متن درس هم هست فاز لندینگ خودش به چند قسمت تقسیم می شه. این قسمت بندی ها برای مدل سازی و تحلیل بهتر اتفاقات است.

      پاسخ
    • ۵ مهر ۱۳۹۶ در ۳:۳۲ ق.ظ
      پیوند یکتا

      خواهش می کنیم. شما هم همینطور:)

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.