جنگنده تورنادو پاناویا | هوافضای جوان

پاناویا تورنادو (tornado panavia)

تولید پاناویا تورنادو (tornado panavia) جنگنده ی دو موتوره ای که قابلیت تغییر زاویه بال داره،در ۳ کشور آلمان غربی ، انگلیس و ایتالیا انجام شد. در سال ۱۹۷۴ اولین پروازش رو انجام داد اما در سال ۱۹۸۰ برای سرویس به سفارش دهنده ها تحویل داده شد.. تعداد ۹۹۲ فروند از انواع این جنگنده تولید شد که هنوز هم در حال خدمت است. آخرین تولید مربوط به سفارش عربستان سعودی بود که با تحویل اون در سال ۱۹۹۸ دیگه از این جنگنده تولید نشد.

ویژگی کم نظیر این جنگنده این است که به دلیل استفاده از بال های متحرک، قابلیت انجام ماموریت های مختلف رو داره، اما به صورت کلی سه نوع کاربری برای tornado تعریف میشه:۱- ضربه زن(بمب افکن) ۲- جنگ الکترونیک و دفاعی ۳- شناسایی

  • طراحی و تولید:

دهه ۱۹۶۰ میلادی بود که طراحان برجسته دنیا، به فکر افتادند تا از بال های متحرک در جنگنده ها استفاده کنند. با این کار هم مانورپذیری پرنده بیشتر میشد، هم به هواپیما اجازه میداد تا در ماموریت های متفاوت موثر باشه چون با توجه به تفاوت های ایرودینامیکی سرعت های بالا و پایین، تغییر زاویه بال میتونه همیشه جنگنده رو در شرایط کارایی بالا نگه داره. به علاوه هواپیماهایی که مجهز به بال متحرک اند، در طول باند کمتری عملیات نشست و برخاست رو انجام میدند. جنگنده هایی مثل ۱۱۱-F و Mig-23 ، نسل اول پرنده هایی بودند که از ایده ی بال متحرک در اون ها استفاده شد. برای تورنادو زاویه بال از ۲۵ درجه تا ۶۷ درجه می تونه تغییر کنه.

d

تو فیلم زیر تغییر زاویه بال کاملا مشخصه:

موتور این پرنده از شرکت رولزرویس خریداری شد. البته در ادامه کار با انتقال تکنولوژی موتور RB199 ،شرکت جداگانه ای درسال ۱۹۷۰ تاسیس شد تا تولید موتور با سرعت بیشتری انجام بشه. با این وجود همچنان شرکت رولز-رویس ۴۰ درصد سهم شرکت تازه تاسیس رو در اختیار داشت.

e

سال ۱۹۶۸ کشورهای آلمان غربی، هلند، بلژیک، ایتالیا وکانادا دوره هم جمع شدن تا با تولید جنگنده ای جدید، ناوگان قدیمی خودشون رو نوسازی بکنند. از طرفی، هر کدوم از این کشورها نیاز به کاربری خاصی از جنگنده داشت. بنابراین تصمیم گرفتند تا پروژه ای رو با نام “هواپیمای جنگنده ی چند نقش” شروع کنند. حسن این ایده، جمع آوری چند کاربری در یک هواپیما بود و  این پرنده می بایست از عهده ی چند ماموریت مختلف برمی اومد. اینطوری همه ی کشورها با صرف هزینه کمتر می تونستند کاربری مطلوبشون رو از یک جنگنده بگیرند. بعد از برآورد هزینه کشورهای بلژیک و کانادا از حضور در این شراکت انصراف دادند. دو سال بعد هم هلند از این تیم جدا شد. در عوض انگلیس که در همان دوران جنگنده های ۱۱۱-F و TSR-2 خودش رو از ناوگانش بازنشسته می کرد و به دنبال جایگزین مناسب می گشت، به این گروه اضافه شد تا نهایتا سه کشور آلمان غربی، ایتالیا و انگلیس بر سر تولید پاناویا تورنادو (tornado panavia) به اشتراک رسیدند. طبق قراردادی که امضا شد، سهم دو کشور آلمان غربی و انگلیس از تولید ۴۲.۵ % شد و ۱۵% باقی مانده هم سهم ایتالیایی ها شد.

f

قسمت جلویی بدنه و مونتاژ دم توسط شرکت انگلیسیBAC انجام گرفت. قسمت مرکزی بدنه رو آلمانی ها در شرکت MBB انجام دادند. بال هم در ایتالیا طراحی و تولید شد.

  • تاریخچه عملیات:

اولین جنگنده ها در سال ۱۹۷۹ به نیروی سلطنتی انگلیس و نیروی هوایی آلمان تحویل داده شد. ۲ سال بعد هم اولین تورنادوهای ایتالیا به این کشور تحویل داده شد. این جنگنده به غیر از سه کشور تولیدکننده اش فقط در نیرو سلطنتی عربستان سعودی به خدمت گرفته شد. البته کشورهایی مثل عمان، استرالیا و ژاپن در مقطعی اراده به خرید تورنادو کردند اما هرکدوم به دلیلی از خرید این جنگنده ی چند ملیتی منصرف شدند.

g

آلمان با در اختیار داشتن ۵۰۰ فروند از تورنادو بزرگترین اپراتور است. بخشی از این تعداد در نیروی هوایی آلمان و بقیه در نیروی دریایی آلمانی ها مشغول به خدمت اند. عربستان سعودی که یکی دیگه از اپراتورهای این جنگنده است طی قراردادی که با شرکت انگلیسی BAC که اخیرا با نام BAE شناخته میشه به ارزش ۲.۵ میلیارد یورو بست، قرار شد، ۸۰ فروند از تورنادوهای عربستانی رو به روزرسانی کنه و تا سال ۲۰۲۰ تعمیر و نگه داری اون رو انجام بده.

  • انواع ورژن های تورنادو:
  • GR1

مدل شناسایی جنگنده ی تورنادو که تا سال ۱۹۷۹ ، ۲۲۸ فروند از اون تحویل سفارش دهنده ها شد. مجموعا از این تعداد ۱۴۲ فروند نیز با تغییراتی به مدل GR4 به روزرسانی شدند. ورژن دیگه ای که از دل این ورژن بیرون اومد به اسم GR1B  معروف شد و مخصوص ماموریت های دریایی طراحی شده بود.

  • GR4
  • طی مطالعاتی که وزارت دفاع انگلستان از سال ۱۹۸۴ شروع کرد، این مدل با بهینه سازی قابلیت های پروازی GR1 تولید شد. در حال حاضر هم نیروی سلطنتی انگلستان، ۵۹ فروند از این نوع جنگنده های خودش رو به سیستم جدید اویونیکی مجهز کرده که قادر به شلیک بمب Paveway هست و ابزار جدیدی که ارتباط گیری امن رو فراهم می کنه.
  • ECR

مدلی که تنها آلمان و ایتالیا از اون استفاده می کنند و برای ماموریت های دفاعی طراحی و تولید شد. این مدل مجهز به رادارهای رهگیری است. ۳۵ فروند از این مدل تحویل ایتالیایی ها شد. گفته میشه انگلیس در این طرح مشارکت نکرد و ادعا کرده که از مدل ضربه زن این جنگنده برای اهداف دفاعی هم استفاده می کنه.

  • ADV

مدل ضربه زن و بمب افکن جنگنده تورنادو با پسوند ADV  شناخته میشه. از این مدل در ناوگان نیروی هوایی انگلستان، عربستان و ایتالیا وجود دارد. گفته میشه چابکی و شتابگیری این جنگنده از رقیب آمریکایی خودش یعنی ۱۵-F ضعیف تر هست. با وجود این که ۸۰% قطعات دو مدل ADV و ECR  یکسان بود ولی این مدل با بهینه سازی موتور، کشیده تر شدن بدنه، افزایش ظرفیت تانک سوخت و تغییرات نرم افزاری شتاب گیری بالاتری دارد.

c

در آخر هم با هم مشخصات فنی و عملکردی این پرنده رو مرور می کنیم:

تعداد خدمه

۲ نفر

طول بدنه

۱۶.۷۲ متر

طول بال

۱۳.۹۲ متر

ارتفاع بدنه

۵.۹۵ متر

حداکثر وزن برخاست

۲۸۰۰۰ کیلوگرم

حداکثر سرعت

۱۴۸۲ کیلومتر بر ساعت

برد

۱۳۹۰ کیلومتر

نرخ اوجگیری

۷۶.۷ متر بر ثانیه

ارتفاع پروازی

۱۵۲۴۰ متر


4 دیدگاه در ”پاناویا تورنادو (tornado panavia)

  • ۲۱ آذر ۱۳۹۴ در ۹:۲۰ ب.ظ
    پیوند یکتا

    آقای تقی زاده بابت این سایت خوبتون ممنونیم😉

    پاسخ
  • ۲۳ آذر ۱۳۹۴ در ۶:۴۴ ب.ظ
    پیوند یکتا

    سلام
    ایا تو پرنده های بال متحرک امکانش هست ک یک بال بسته و یک بال باز باشه؟
    اگه خلبان اینکارو بکنه چ اتفاقی برای هواپیما میوفته؟

    پاسخ
  • ۲۴ آذر ۱۳۹۴ در ۱۱:۰۰ ق.ظ
    پیوند یکتا

    تغییر زاویه دادن در پرواز چه مزیتی اجاد میکنه؟ جنگنده های ما هم این مزیت رو دارن؟

    پاسخ
    • ۲۴ آذر ۱۳۹۴ در ۷:۱۷ ب.ظ
      پیوند یکتا

      در شرایط مختلف پروازی و سرعت های مختلف، گاهی تغییر هندسه هواپیما موجب میشه در شرایط بهتری قرار بگیره و عملکرد بهتری پیدا کنه. چون به طور مثال بال هواپیما در سرعت های پایین و بالا رفتار مشابهی نداره. هواپیمایی مثل تورنادو یا اف۱۴ تامکت (که این دومی رو ارتش ما در اختیار داره) مأموریتشون جوریه که لازمه بتونند برای پرواز در دو سرعت مختلف عملکرد خوبی داشته باشند، برای همین بالشون رو متناسب با این دو سرعت تغییر میدن و تو هر سرعتی بال رو تو حالت بهینه قرار میدن.
      این اصل البته به بال هواپیما محدود نمیشه، بعضی از قسمت های دیگه هواپیما هم از هندسه متغیر استفاده می کنند. مثلاً دهانه ورودی موتور که در خیلی از جنگنده ها هندسه متغیر داره!

      پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.