حالات مختلف دم | هوافضای جوان

حالات مختلف دم

حالات مختلف دم

1)دم معمولی

1)دم معمولی

١-دم معمولی :
حدود ٧٠٪‏ هواپیماهای موجود از این نوع دم دارند طراحی آن آسان است و پاسخگوی وظایف سه گانه دم ها می باشند ومعمولاً کمترین وزن را در بین انواع دم ها دارد. هواپیمایی مانند B747 ، A310 و بسیاری دیگر هوپیماها از این نوع دم دارند.

2)دم T شکل

2)دم T شکل

٢-دم T شکل :
این نوع نیز استفاده وسیعی دارد. معمولاً سنگین تر از دم معمولی است چون دم عمودی جهت تحمل دم افقی باید قویتر باشد. بر اثر وجود دم افقی در بالای دم عمودی،اگر علت کاهش مساحت عمودی نوشته شود بهتر است . دم عمودی نیاز به مساحت کمتری دارد. در این نوع، دم افقی دور از جریانات بال و ملخ است و به همین دلیل مساحت ان را کاهش می دهد. همچنین ارزش در دم افقی کمتر است و بنابراین خستگی روی سازه و خلبان کمتر است.از مشخصه های این دم این است، که احتمال واماندگی عمیق (deep stall) که بسیار خطرناک است وجود دارد. برای جلوگیری از این پدیده باید دهنه دم از فاصله موتور تا بدنه بیشتر باشد.
هواپیما هایی مثل DC-9 و B727 و Cessna Citation lll دارای دم T شکل هستند. دم صلیبی (Cruciform) بین دم معمولی و دم T شکل است. هواپیمای Falcon 2000 دارای دم صلیبی است.

3)دم H شکل

3)دم H شکل

٣-دم H شکل :
دلیل اصلی استفاده از این دم ، حفاظت دم های عمودی از جریانات مغشوش عبور کرده از بدنه در زوایای حمله بالاست. دلیل دیگر قرار دادن سکان عمودی متحرک در مسیر جریانات عبور کرده از ملخ ها در هواپیماهای چند موتوره است تا کنترل هواپیما در هنگام از کار افتادن یک موتور بهتر شود. دم H شکل نیز از دم معمولی سنگین تر است ولی اثرات صفحه انتهایی (عمود بودن یک صفحه در انتهای صفحه دیگر)، ابعاد کمتری را به دم اجازه می دهد. هواپیماهای T-46 و Shorts Skyvan دارای دم H شکل هستند.
همچنین در هواپیمایی مثل A-10، این دم باعث مخفی شدن نازلهای داغ موتور از موشکهای حرارت یاب (وقتی از زاویه ای از جهت عقب به هوپیما نگاه شود) می شود. نکته دیگر کم بودن ارتفاع دم عمودی در هواپیماهایی مثل هواپیمای Lockheed constellation است که بتواند در آشیانه های موجود پارک شود

4)دم V شکل

4)دم V شکل

۴-دم V شکل : (Ruddervator)
هدف اصلی این دم کم کردن مساحت خیس شده است.
در این دم ، نیروهای عمودی و افقی دم مولفه های نیروهای وارد به سطح V بوده و لذا دم V شکل هم نقش دم عمودی و هم افقی را دارد. به این خاطر مساحت دم V کمتر از دم معمولی است. البته ملاک کنترل و پایداری سطح بیشتری را می طلبد و این مزیت را تا حدودی خنثی می کند. به جز مزیت اول، دم V شکل، پسای تداخل کمتری دارد ولی عیب دیگر پیچیدگی سیستم کنترل دم ها است.
رادرویتور ها باعث ایجاد پدیده گشتاور معکوس چرخش – گردش ( adverse roll – yaw coupling ) میشوند. یعنی جهت گشتاور چرخشی (roll) با جهت گشتاور گردش (yaw) هماهنگ نیست (وقتی چرخش به چپ باشد، گردش به راست میشود.) البته این اشکال توسط نوع بعدی یا دم V شکل برگشته حل می شود.
هرچند این خود نیز مشکل فاصله تا زمین را دارد.
هواپیمای Robin ATL Club فرانسوی و هواپیمای moni و Beech V 35B آمریکایی و نیز هواپیمای دست ساز Davis DA-2A دارای چنین دمی هستند

5)دم Y شکل

5)دم Y شکل

۵-دم Y شکل :
این دم شبیه دم V شکل است. بجز اینکه اثر هفتمی کاهش می یابد ( با نصب دوم سوم در زیر هواپیما). در این نوع دم، دو دم بالا فقط کنترل در پیچش را دارند. در حالیکه دم پایینی دارای سکان عمودی متحرک است. لذا پیچیدگی سیستم کنترل دم V شکل را کم می کند. و دلیل اصلی استفاده از این نوع دم در هواپیماهای جنگی دور نگهداشتن دم افقی از جریانات گردابی بال در زوایای گردابی بال در زوایای حمله بالا است. هوپیمایی مانند F-4 داری دم Y شکل هستند.

6)دم دوگانه

6)دم دوگانه

۶-دم دوگانه (Twin tail) :
این نوع دم رادر را دور از خط مرکزی بدنه قرار میدهد و از پوشانده شدن آن توسط بدنه یا دم در زوایای حمله بالا جلوگیری می کند. بطور ساده، این نوع دم دارای ارتفاع کمتری در مقایسه با دم معمولی است. البته این نوع دم سنگین تر از دم معمولی است ولی در عوض موثرترند. در اکثر جنگنده های مدرن بزرگ مثل F-18 و F-14 و F-15 و نیز mig-25 دیده می شود.

7)دم سکودار

7)دم سکودار

٧-دم سکودار (Boom mounted):
این نوع دم برای قرار دادن موتور های هل دهنده ویا قرار دادن موتور های جت سنگین در نزدیکی مرکز ثقل مورد استفاده قرار میگیرند. وزن این دم از دم معمولی سنگین تر است. این نوع دم می تواند از یک دم افقی نصب شده در وسط یا دم افقی در بالا مثل هواپیمای Cessna Skymaster استفاده کند. یا می توان از دم افقی جلو نیز استفاده کرد.

8)دم حلقوی

8)دم حلقوی

٨-دم حلقوی (ring – tail) :
این دم به ندرت استفاده میشود و این پدیده دم حلقوی بطور تئوریکی می خواهد اثر تمام دم ها را از داخل یک حلقه با مقطع ایرفریل که به عقب بدنه وصل می شود عبور داده و بهبود بخشد. هواپیمای JM-2 مسابقه ای (raceplane) ابتدا دارای دم حلقوی بود که آن هم در نهایت تبدیل به یک دم T شکل شد. هواپیمای Cagny-2000 نیز دارای دم حلقوی است.

فرستنده: مهندس زواریی


3 دیدگاه در ”حالات مختلف دم

  • ۲۲ اسفند ۱۳۹۴ در ۴:۰۷ ق.ظ
    پیوند یکتا

    واقعا جامع و کامل بود.ممنونم.

    آیا میتونیم مقاله و یا مطلب براتون بفرستیم؟

    پاسخ
    • ۲۲ اسفند ۱۳۹۴ در ۷:۰۷ ق.ظ
      پیوند یکتا

      خیلی ممنون بابت نظرتون.
      بله حتما، اگه مطلب یا مقاله ای دارین می تونین از طریق ایمیل (info@javanas.ir)برامون بفرستین تا به اسم خودتون در سایت قرار بدیم.

      پاسخ
  • ۷ اردیبهشت ۱۳۹۶ در ۶:۵۶ ب.ظ
    پیوند یکتا

    لطفا مطلب بالا مربوط به انواع دم هواپیما رو بصورت پی دی اف در کانال تلگرامتون قرار بدید ممنون میشم

    پاسخ

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

لطفا معادله امنیتی را وارد کنید. * Time limit is exhausted. Please reload the CAPTCHA.